DAVIDICIS.................1
dierum. 24 "In psalmis Davidicis, quae de fine saeculi CD, 20/ 24
 
 DE........................2537
S. AURELII AUGUSTINI DE CIVITATE DEI CONTRA PAGANOS CD, PR
blasphemias vel errores libros De civitate Dei scribere institui CD, PR
solvendum occupabant. Hoc autem De civitate Dei grande opus CD, PR
duo libri, cum sint de utraque civitate conscripti, titulum CD, PR
a meliore acceperunt, ut De civitate Dei potius vocarentur CD, PR
libro quod dictum est de Samuele: "Non erat de CD, PR
de Samuele: "Non erat de filiis Aaron," dicendum potius CD, PR
etc. LIBER I PRAEFATIO. "De suscepti operis consilio et CD, 1/ Pr
et conditor civitatis huius, de qua loqui instituimus, in CD, 1/ Pr
debellare superbos." Unde etiam de terrena civitate, quae cum CD, 1/ Pr
si facultas datur. 1 "De adversariis nominis Christi, quibus CD, 1/ 1
sacratis eius locis vitam, de qua superbiunt, invenirent. An CD, 1/ 1
Et nobis suscensent, cum de diis eorum talia dicimus CD, 1/ 3
perituros? Non itaque, cum de diis victis illa conscriberentur CD, 1/ 3
sunt: nunc, quod institueram de ingratis hominibus dicere, parumper CD, 1/ 3
maledictis hostilibus prosilirent. 4 "De asylo Iunonis in Troia CD, 1/ 4
cuiuslibet dei gregalis vel de turba plebis, sed Iovis CD, 1/ 4
evertentium ille descripsit. 5 "De generali consuetudine hostium victas CD, 1/ 5
historicus, sententia sua, quam de coniuratis in senatu habuit CD, 1/ 5
inquam, recolamus respiciamusque Romanos, de quorum praecipua laude dictum CD, 1/ 6
ei scriba suggessisset quid de signis deorum, quae multa CD, 1/ 6
quae aspere gesta sunt, de consuetudine acciderint belli; quae CD, 1/ 7
belli; quae vero clementer, de potentia provenerint nominis Christi CD, 1/ 7
dispergam ab eis." 8 "De commodis atque incommodis, quae CD, 1/ 8
suaviter fragrat unguentum. 9 "De causis correptionum, propter quas CD, 1/ 9
morietur, sanguinem autem eius de manu speculatoris requiram." Ad CD, 1/ 9
minime superatus: "Nudus exivi de utero matris meae, nudus CD, 1/ 10
veram vitam." Haec qui de suis divitiis faciebant, magnis CD, 1/ 10
non oboedisse paenituit, quid de talibus rebus faciendum esset CD, 1/ 10
docuit productius ieiunare. 11 "De fine temporalis vitae sive CD, 1/ 11
qui bene vixerunt? 12 "De sepultura humanorum corporum, quae CD, 1/ 12
futurae vitae, quidquid inimici de corporibus occisorum facere voluissent CD, 1/ 12
si habent tanta, quae de cadaveribus faciant. Absit, ut CD, 1/ 12
fierent, non curarunt, licuitque de hac re poetis plausibiliter CD, 1/ 12
urnam." Quanto minus debent de corporibus insepultis insultare Christianis CD, 1/ 12
provisa, ipsique cum viverent de sepeliendis vel etiam transferendis CD, 1/ 13
Evangelio qui corpus eius de cruce acceptum diligenter atque CD, 1/ 13
alia, quae sancti Patriarchae de corporibus suis vel condendis CD, 1/ 13
possunt ista sentire. 14 "De captivitate sanctorum, quibus numquam CD, 1/ 14
pervectum. Verum illud nostrum de Iona propheta incredibilius est CD, 1/ 14
mirabilius quia potentius. 15 "De Regulo, in quo captivitatis CD, 1/ 15
potuit." Habent tamen isti de captivitate religionis causa etiam CD, 1/ 15
non calumnientur. Verum quia de illis Christianis orta quaestio CD, 1/ 15
stabili permanente, quidquid alius de corpore vel in corpore CD, 1/ 16
voluptate non potuit. 17 "De morte coluntaria ob metum CD, 1/ 17
eo perpetretur alienum? 18 "De aliena violentia et libidine CD, 1/ 18
in potestate habeat, quid de sua carne fiat, sed CD, 1/ 18
inconcussa intentione persistit, nec de ipso corpore perit sanctitas CD, 1/ 18
perisse aliquid existimet etiam de ipsius corporis sanctitate, quamvis CD, 1/ 18
adhuc pendet incertum. 19 "De Lucretia, quae se ob CD, 1/ 19
minus reus est qui de se ipso falsum fatetur CD, 1/ 20
Unde et Apostolus, cum de huius modi seminibus loqueretur CD, 1/ 20
non accipimus hoc dictum de frutectis esse, quia nullus CD, 1/ 20
eis sensus est, nec de irrationalibus animantibus, volatilibus, natatilibusCD, 1/ 20
usibus subditur): restat ut de homine intellegamus, quod dictum CD, 1/ 20
quam hominem occidit. 21 "De interfectionibus hominum quae ab CD, 1/ 21
Deo, quod ei redeunti de proelio victori primitus occurrisset CD, 1/ 21
lecto Platonis libro, ubi de immortalitate animae disputavit, se CD, 1/ 22
disputavit, se praecipitem dedisse de muro atque ita ex CD, 1/ 22
persecutionem paterentur, fugere admonuit de civitate in civitatem, potuit CD, 1/ 22
etiam illi praeter Lucretiam, de qua supra satis quod CD, 1/ 23
diximus, non facile reperiunt de cuius auctoritate praescribant, nisi CD, 1/ 23
vel posse quod fecit. De cuius facto quid potissimum CD, 1/ 23
turpitudinis filio fuit, quem de Caesaris benignitate omnia sperare CD, 1/ 23
eligantur, satius est incertum de futuro adulterium quam certum CD, 1/ 25
futuro adulterium quam certum de praesenti homicidium? Nonne satius CD, 1/ 25
in corpore dormientis! 26 "De his, quae fieri non CD, 1/ 26
Ecclesia veneratione celeberrima frequentantur. De his nihil temere audeo CD, 1/ 26
errantes, sed oboedientes? Sicut de Samsone aliud nobis fas CD, 1/ 26
sit." Restat una causa, de qua dicere coeperam, qua CD, 1/ 27
animas vestras, ne forte de isto integritatis et continentiae CD, 1/ 28
interrogata respondent numquam se de bono virginitatis vel viduitatis CD, 1/ 28
superbisse, sed humilibus consentiendo de dono Dei cum tremore CD, 1/ 28
earum. Utrisque igitur, quae de carne sua, quod turpem CD, 1/ 28
et fide inconcussa non de illo sentiunt, quod ita CD, 1/ 28
loqui dignum sit saltem de diis vestris, quanto minus CD, 1/ 29
diis vestris, quanto minus de Deo meo, qui terribilis CD, 1/ 29
prosperitatibus affluere velint, qui de Christianis temporibus conqueruntur." SiCD, 1/ 30
enim afflicti rebus adversis de temporibus querimini Christianis, nisi CD, 1/ 30
depulso et exstincto tanta de rebus prosperis orta mala CD, 1/ 30
superborum daemonum liberaret. 32 "De scaenicorum insitutione ludorum." VerumCD, 1/ 32
pro histrionibus insanirent. 33 "De vitiis Romanorum, quos patriae CD, 1/ 33
et pessimi permansistis. 34 "De clementia Dei, quae Urbis CD, 1/ 34
hostium numerositas servaretur? 35 "De latentibus inter impios ecclesiae CD, 1/ 35
impios ecclesiae filiis et de falsis intra ecclesiam Christianis CD, 1/ 35
modo Ecclesias nobiscum replentes. De correctione autem quorundam etiam CD, 1/ 35
donec ultimo iudicio dirimantur; de quarum exortu et procursu CD, 1/ 35
comparatis clarius eminebit. 36 "De quibus causis sequenti disputatione CD, 1/ 36
nobiscum multa sentiunt, et de animae immortalitate et quod CD, 1/ 36
verus mundum condiderit et de providentia eius, qua universum CD, 1/ 36
exordio. LIBER II 1 "De modo qui necessitati disputationis CD, 2/ 1
veritatis scientiam pervenientes." 2 "De his quae primo volumine CD, 2/ 2
Superiore itaque libro, cum de civitate Dei dicere instituissem CD, 2/ 2
testificatione liberrima personaret. 3 "De assumenda historia, qua ostendaturCD, 2/ 3
et formidet iratos? 5 "De obscenitatibus quibus mater deum CD, 2/ 5
in Urbemque pervectum, habere de hac re iudicem vellem CD, 2/ 5
matrem suam tam optime de re publica vellet mereri CD, 2/ 5
fallendo deciperet, ei similis de qua scriptum est: "Mulier CD, 2/ 5
doctrinam." Hinc est quod de vita et moribus civitatum CD, 2/ 6
audirent quid dii praeciperent de cohibenda avaritia, ambitione frangenda CD, 2/ 6
feci ac libens. 8 "De ludis scaenicis, in quibus CD, 2/ 8
9 "Quid Romani veteres de cohibenda poetica licentia senserint CD, 2/ 9
testatur in Libris, quos De re publica scripsit, ubi CD, 2/ 9
ut quod vellet comoedia, de quo vellet, nominatim diceret CD, 2/ 9
Haec ex Ciceronis quarto De re publica libro ad CD, 2/ 9
daemones velint vel falsa de se crimina vel vera CD, 2/ 10
flagitia, quae non admiserunt, de se dici volunt, dum CD, 2/ 10
vera sint, quae tamen de numinibus fingi libenter accipiunt CD, 2/ 10
ad iracundiam provocarent. 11 "De scaenicis apud Graecos in CD, 2/ 11
quod in eo quoque De re publica libro commemoratur CD, 2/ 11
tragicum item actorem, maximus de rebus pacis ac belli CD, 2/ 11
dederunt in deos, melius de se quam de diis CD, 2/ 12
melius de se quam de diis suis senserint." At CD, 2/ 12
Romani, sicut in illa De re publica disputatione Scipio CD, 2/ 12
exclamante Cicerone, qui cum de poetis ageret: Ad quos CD, 2/ 14
omni modo curaverunt. 17 "De raptu Sabinarum aliisque iniquitatibus CD, 2/ 17
est, iam ipsa Roma de salute dubitante atque trepidante CD, 2/ 17
quam liberaverat civitatem, ut de sua damnatione certissimus in CD, 2/ 17
quidquam cogitarent. 18 "Quae de moribus Romanorum aut metu CD, 2/ 18
imperio patres plebem exercere, de vita atque tergo regio CD, 2/ 18
exactos, quales Romani fuerint, de quibus ait: Ius bonumque CD, 2/ 18
res publica, quid iam de consequenti aetate dicendum aut CD, 2/ 18
Dicit deinde plura Sallustius de Sullae vitiis ceteraque foeditate CD, 2/ 18
coepisset, verum etiam antequam de Virgine natus esset. Cum CD, 2/ 18
veritatis gloriosissimam civitatem? 19 "De corruptione Romanae rei publicaeCD, 2/ 19
increpitant Christianae. Cuius praecepta de iustis probisque moribus si CD, 2/ 19
importunus aut noxius; ceterum de suis vel cum suis CD, 2/ 20
quos cum suis vel de suis possint habere cultoribus CD, 2/ 20
Quae sententia fuerit Ciceronis de Romana re publica." Sed CD, 2/ 21
ipsum qui Carthaginem exstinxerat, de re publica disputantem, quando CD, 2/ 21
quaestio diligentius tractaretur ac de iustitia plura dicerentur, propter CD, 2/ 21
Nihil esse, quod adhuc de re publica dictum putaret CD, 2/ 21
istam rationem, quam disputatio de re publica inter magnos CD, 2/ 21
sed iam ignorentur? Nam de viris quid dicam? Mores CD, 2/ 21
in suis libris fecit de re publica disputare, adhuc CD, 2/ 21
civitate est vera iustitia de qua Scriptura sancta dicit CD, 2/ 21
dicit: Gloriosa dicta sunt de te, civitas Dei. 22 CD, 2/ 21
non habent cur querantur de religione Christiana, quod hac CD, 2/ 22
anseri sollemnia celebrabant. Verum de his adventiciis et corporis CD, 2/ 22
interim disputo: nunc ago de labe morum, quibus primum CD, 2/ 22
relictis di, si eorum de bona vita atque iustitia CD, 2/ 22
iuste nemo reprehendit. 24 "De Sullanis actibus, quorum se CD, 2/ 24
aris relictis di, quando de rerum eventu praedicebant nihilque CD, 2/ 24
rerum eventu praedicebant nihilque de ipsius Sullae correctione curabant CD, 2/ 24
legionis sextae, prius se de Mithridate praenuntiasse victoriam, et CD, 2/ 24
ab illo audierat, qui de Mithridatica victoria ab eodem CD, 2/ 24
hominum et equorum, quanta de illa conflictatione exprimi poterant CD, 2/ 25
illorum instigationibus exarsissent. 26 "De secretis daemonum monitis, quaeCD, 2/ 26
dare quaedam bona praecepta de moribus quibusdam velut electis CD, 2/ 26
placeret, et exhibebatur quod de templo domum matrona doctior CD, 2/ 26
non fieret, timeretur. 28 "De Christianae religionis salubritate." Ab CD, 2/ 28
sancta scriptura iustitiaeque doctrina de superiore loco in conspectu CD, 2/ 28
aut beneficia postulantur. 29 "De abiciendo cultu deorum cohortatio CD, 2/ 29
experrecta es in quibusdam, de quorum virtute perfecta et CD, 2/ 29
non parva ex parte de talibus spiritibus iudicasti, quando CD, 2/ 29
remoti sunt notatione censoria. De bonis autem carnalibus, quibus CD, 2/ 29
mali perfrui volunt, et de malis carnalibus, quae sola CD, 2/ 29
modus. LIBER III 1 "De adversitatibus, quas solas mali CD, 3/ 1
Iam satis dictum arbitror de morum malis et animorum CD, 3/ 1
maxime premeretur, egisse. Nunc de illis malis video dicendum CD, 3/ 1
futurorum. Nam hunc Homerus de stirpe Aeneae, a cuius CD, 3/ 2
antiquior Romulus Martem. 4 "De sententia Varronis, qua utile CD, 3/ 4
putata sunt civibus etiam de ipsis diis prodesse mendacia CD, 3/ 4
paene talis quaestio etiam de scripturis nostris oboritur, qua CD, 3/ 5
sunt, quae apud illos de matre Aeneae et de CD, 3/ 5
de matre Aeneae et de patre Romuli lectitantur, quo CD, 3/ 5
accedit, quoniam, si illud de Marte non creditur, ut CD, 3/ 5
creditur, ut hoc quoque de Venere non credatur, nullo CD, 3/ 5
humana cubilia vindicabant. 6 "De parricidio Romuli, quod dii CD, 3/ 6
honoribus gloriati sunt. 7 "De eversione Ilii, quod dux CD, 3/ 7
loco. Modo autem quia de beneficiis eorum quaestio est CD, 3/ 9
Romana confitetur historia. 11 "De simulacro Cumani Apollinis, cuius CD, 3/ 11
regibus, excepto Numa Pompilio, de quo iam supra locutus CD, 3/ 12
victorias. Hic tamen Romulus de suorum iam virtute desperans CD, 3/ 13
in alia festinaret. 14 "De impietate belli, quod Albanis CD, 3/ 14
Albanis Romani intulerunt, et de victoria dominandi libidine adepta CD, 3/ 14
certaminum. Tunc eventum belli de tergeminis hinc atque inde CD, 3/ 14
in certamine extremo, ut de sex unus rediret domum CD, 3/ 14
regum qui exitus fuerunt? De Romulo viderit adulatio fabulosa CD, 3/ 15
laudans eum in libris De re publica Scipionisque sermone CD, 3/ 15
aut Romulum ipsa consumpsit). De Tullo quippe etiam Hostilio CD, 3/ 15
Hortensio vero dialogo cum de solis canonicis defectionibus loqueretur CD, 3/ 15
bellis victoriisque gloriantem et de manubiis Capitolium fabricantem non CD, 3/ 15
moenibus civitatis, non ipsius de Lucretiae stupro, sed filii CD, 3/ 15
nunc territorio comparetur. 16 "De primis apud Romanos consulibus CD, 3/ 16
imperio patres plebem exercere, de vita atque tergo regio CD, 3/ 17
Romani prudentesque suscenseant: quamquam de hac re nec petendi CD, 3/ 17
Veientibus ante defendit et de Gallis postea vindicavit? In CD, 3/ 17
quando alia pestilentia gravis de venenis matronarum exorta credita CD, 3/ 17
effectus est. Cui sane de rerum futuro eventu consulenti CD, 3/ 17
sicut Cicero in libris De divinatione commemorat, magis interpretibus CD, 3/ 17
Varronis tribueretur, quod scribens de aedibus sacris tam multa CD, 3/ 17
defendere nequeunt, erubescunt. 19 "De afflictione belli Punici secundi CD, 3/ 19
Hannibali Romana clade gloriosae! de Cannensi autem mirabiliter horrendo CD, 3/ 19
salute collata sunt? 20 "De exitu Saguntinorum, quibus propter CD, 3/ 20
defensores et excusatores eorum de Saguntinis pereuntibus respondebunt, nisiCD, 3/ 20
pereuntibus respondebunt, nisi quod de illo Regulo exstincto? Hoc CD, 3/ 20
faventibus non sicut modo de miseria murmurare, sed sicut CD, 3/ 20
per Gneum Mallium proconsulem de Gallo graecis triumphantem Asiatica CD, 3/ 21
licentiosa nequitia. Sed nunc de his malis, quae intolerabiliter CD, 3/ 21
intolerabiliter homines patiuntur, non de his, quae libenter faciunt CD, 3/ 21
Unde illud magis, quod de Scipione commemoravi, quod cedens CD, 3/ 21
optimos fuisse, propterea hoc de Asiana luxuria commemorandum putavi CD, 3/ 21
maculosum; volaverant enim pulli de cavea et mancino consuli CD, 3/ 21
alio augurio processerunt. 22 "De Mithridatis edicto, quo omnes CD, 3/ 22
domesticos et publicos, cum de sedibus suis ad illam CD, 3/ 22
isti in hac causa de nostris temporibus conquerantur; olim CD, 3/ 22
nemine prohibente licuerunt. 23 "De interioribus malis, quibus Romana CD, 3/ 23
periculo audentis, si quis de proximo urgeret. Quanti mali CD, 3/ 23
illi animalia pateremur. 24 "De discordia civili, quam Gracchiae CD, 3/ 24
Marcus Fulvius consularis. 25 "De aede Concordiae ex senatus CD, 3/ 25
numinum bonorum malorumque cultores de hac quaestione Concordiae DiscordiaequeCD, 3/ 25
civilia bella perduxerit. 26 "De diversis generibus belli, quae CD, 3/ 26
rerum valeat eloqui? 27 "De bello civili Mariano atque CD, 3/ 27
quanta calamitate rei publicae. De hac enim vindicta, quae CD, 3/ 27
primum victoria Mariana, quando de exsilio se ipse restituit CD, 3/ 27
diffusam obsesso etiam senatu de ipsa curia, tamquam de CD, 3/ 28
de ipsa curia, tamquam de carcere, producebantur ad gladium CD, 3/ 28
obtenta. Pax cum bello de crudelitate certavit et vicit CD, 3/ 28
moriens non repugnaret. 29 "De comparatione Gothicae inruptionis cum CD, 3/ 29
quae saevitia barbarorum huic de civibus victoriae civium comparari CD, 3/ 29
vel spoliare potuerunt. 30 "De conexione bellorum, quae adventum CD, 3/ 30
extiterint." Deos suos accusent de tantis malis, qui Christo CD, 3/ 31
Christo nostro ingrati sunt de tantis bonis. Certe quando CD, 3/ 31
locutos, infantes nondum natos de uteris matrum quaedam verba CD, 3/ 31
colebantur. LIBER IV 1 "De his, quae primo volumine CD, 4/ 1
primo volumine disputata sunt." De civitate Dei dicere exorsus CD, 4/ 1
suae scientiae dissimulatione firmantibus: de libris, quos auctores eorum CD, 4/ 1
restant reddenda cognoscimus. 2 "De his, quae libro secundo CD, 4/ 2
absolvimus, in secundo agentes de malis morum, quae mala CD, 4/ 2
sunt, in tertio autem de his malis, quae stulti CD, 4/ 2
Et quam pauca dixi de sola ipsa civitate atque CD, 4/ 2
in eo libello quem De mundo scripsit, terrena omnia CD, 4/ 2
eversas esse civitates; incendia de nubibus emicasse, quibus Orientis CD, 4/ 2
esse dicendum, et magis de incrementis imperii Romani. Nam CD, 4/ 2
incrementis imperii Romani. Nam de noxia fallacia daemonum, quos CD, 4/ 2
horribilius ne repente frangatur, de imperii latitudine ac magnitudine CD, 4/ 3
tot dominorum, quot vitiorum. De quibus vitiis cum ageret CD, 4/ 3
magna classe, imperator. 5 "De fugitivis gladiatoribus, quorum potentia CD, 4/ 5
paucissimi gladiatores in Campania de ludo fugientes magnum exercitum CD, 4/ 5
non pertinet. Hoc autem de omnibus intellegendum est, qui CD, 4/ 5
ad maiora veniamus. 6 "De cupiditate Nini regis, qui CD, 4/ 6
desperandum est. Quis enim de hac re novit voluntatem CD, 4/ 7
arboribus non licebat? Quando de armis Cunina cogitaret, cuius CD, 4/ 8
in alto colle Capitolium. De isto deo quamvis a CD, 4/ 9
Non est ergo ille, de quo dictum est Iovis CD, 4/ 10
occasione fingere poetas quod de Iovis capite nata sit CD, 4/ 10
patri filiam? Cur non de Iove ipso erga Saturnum CD, 4/ 10
fabulis non credatur et de diis meliora sentiantur: cur CD, 4/ 10
docti atque sapientes. Neque de figmentis poeticis, sed de CD, 4/ 10
de figmentis poeticis, sed de philosophorum libris a Vergilio CD, 4/ 10
etiam Phoenices donum dabant de prostitutione filiarum, antequam eas CD, 4/ 10
suscensere, quod talia dicimus de diis eorum, et sibi CD, 4/ 10
sunt eorundem deorum. 11 "De multis diis, quos doctiores CD, 4/ 11
cuncta discurrere) deus unus, de quo multi a poeta CD, 4/ 11
deus Vaticanus; ipse levet de terra et vocetur dea CD, 4/ 11
diva Educa escam praebeat; de pavore infantum Paventia nuncupetur CD, 4/ 11
pavore infantum Paventia nuncupetur, de spe, quae venit, Venilia CD, 4/ 11
spe, quae venit, Venilia, de voluptate Volupia, de actu CD, 4/ 11
Venilia, de voluptate Volupia, de actu Agenoria; de stimulis CD, 4/ 11
Volupia, de actu Agenoria; de stimulis, quibus ad nimium CD, 4/ 11
praeberetur, praesertim cum eis de superna sede fulgentibus turpi CD, 4/ 11
distentus praeponeretur Priapus. 12 "De opinione eorum qui Deum CD, 4/ 12
verecundia non possunt. 13 "De his qui sola rationalia CD, 4/ 13
obluctari quid opus est? De ipso rationali animante, id CD, 4/ 13
ad viros bonos gaudere de regni latitudine. Iniquitas enim CD, 4/ 15
Hoc vere dicitur non de illo Iove, quem deorum CD, 4/ 17
sua opinione confingunt, sed de illo vero Rege saeculorum CD, 4/ 17
filius? Talia quippe isti de diis opinati sunt, qualia CD, 4/ 17
templis colebant. Iovem igitur de omnibus rogarent, ei uni CD, 4/ 17
possit Felicitas invitari. 19 "De Fortuna Muliebri." Tantum sane CD, 4/ 19
muliebri loquacitate finxisse. 20 "De Virtute et Fide, quas CD, 4/ 20
facillime pellerentur. Postremo quoniam de duabus istis deabus Virtute CD, 4/ 21
felicitas magna est? 22 "De scientia colendorum deorum, quam CD, 4/ 22
hominibus colendum doceret? 23 "De Felicitate, quam Romani, multorum CD, 4/ 23
eos posse consuli putant, de hac re consulerentur, utrum CD, 4/ 23
quo felicitas datur. 25 "De uno tantum colendo Deo CD, 4/ 25
amator et raptor. 26 "De ludis scaenicis, quos sibi CD, 4/ 26
coleretur, infelicius irascebatur? 27 "De tribus generibus deorum, de CD, 4/ 27
De tribus generibus deorum, de quibus Scaevola pontifex disputavit CD, 4/ 27
dicit esse, quod multa de diis fingantur indigna; secundum CD, 4/ 27
inter se deas certasse de praemio pulchritudinis, victas duas CD, 4/ 27
et propterea nullo modo de deorum maiestate credenda, maior CD, 4/ 27
maior est deorum iniuria, de quibus impune finguntur. Sed CD, 4/ 27
non deputant iniuriam, si de illis ista fingantur, sed CD, 4/ 27
falsis oblectantur, quam si de illis vera dicerentur, Romanum CD, 4/ 28
sive non haberent. 29 "De falsitate auspicii, quo Romani CD, 4/ 29
Christo cedere potuerunt et de sedibus locorum et maxime CD, 4/ 29
sedibus locorum et maxime de corde credentium. Sed antequam CD, 4/ 29
denique ista scriberentur, quae de libris eorum proferimus, sed CD, 4/ 29
viventibus tollerentur. 30 "Qualia de diis gentium etiam cultores CD, 4/ 30
Lucilius Balbus in secundo De deorum natura libro, et CD, 4/ 30
suorum servitute subvertit. 31 "De opinionibus Varronis, qui reprobata CD, 4/ 31
alio loco ipse diceret de religionibus loquens multa esse CD, 4/ 31
ut ea cum illo de hac re quaestio remaneret CD, 4/ 31
proximo inventus facile fortasse de animae mutabilitate commoneretur, ut CD, 4/ 31
proferuntur, qui nolunt advertere de quanta et quam maligna CD, 4/ 31
voluerunt permanere." Dicit etiam de generationibus deorum magis ad CD, 4/ 32
esset vera felicitas. 34 "De regno Iudaeorum, quod ab CD, 4/ 34
populum suum in Aegypto de paucissimis multiplicavit et inde CD, 4/ 34
aliquam deam Manniam, quando de caelo manna sumpserunt; nec CD, 4/ 34
evertuntur et sacrificia prohibentur, de codicibus eorum probetur, quem CD, 4/ 34
evertenda. Quale deinde iudicium de hominum factis Deo relinquitur CD, 5/ 1
omnino iussa complere: itane de ipso Deo sentiendum est CD, 5/ 1
quod indignissimum visum est de stellarum voluntate sentire? Quod CD, 5/ 1
etiam momento seminati? 2 "De geminorum simili dissimilique valetudine CD, 5/ 2
multo est acceptabilior et de proximo credibilior coniectura medicinalis CD, 5/ 2
etiam dispares aegritudines perpeti. De qua re facillimam, quantum CD, 5/ 2
et exercitationibus, quae non de corporis temperatione, sed de CD, 5/ 2
de corporis temperatione, sed de animi voluntate veniunt, dissimiles CD, 5/ 2
Quod enim conantur efficere de intervallo exiguo temporis, quod CD, 5/ 2
habere non possunt. 3 "De argumento, quod ex rota CD, 5/ 3
affertur nobile illud commentum de figuli rota, quod respondisse CD, 5/ 3
currente illa bis numero de atramento tamquam uno eius CD, 5/ 3
nascentes, rebus minimis tribuuntur, de qualibus mathematici non solent CD, 5/ 3
plurimumque diversa monstramus? 4 "De Esau et Iacob geminis CD, 5/ 4
antiqua patrum memoria (ut de insignibus loquar) sic alter CD, 5/ 4
alter indeptus est. Quid de uxoribus, quid de filiis CD, 5/ 4
Quid de uxoribus, quid de filiis, quid de rebus CD, 5/ 4
quid de filiis, quid de rebus, quanta diversitas! si CD, 5/ 4
volunt sideribus dare, quod de corporum simili temperatione veniebat CD, 5/ 5
deberent inspectis natalium constellationibus de valetudine aliquid dicere, quandoCD, 5/ 5
una eademque caeli positione de duabus matribus duo pariter CD, 5/ 5
et hoc est, quod de illis pariter aegrotantibus geminis CD, 5/ 5
simulque aegrotabant, non daret de proximo pari corporis temperamento CD, 5/ 5
conceptionis ordo nascentium? 6 "De geminis disparis sexus." Quamquam CD, 5/ 6
paene semper peregrinatur, illa de solo patrio et de CD, 5/ 6
de solo patrio et de rure proprio non recedit CD, 5/ 6
virginali sanctitate distaret? 7 "De electione diei, quo uxor CD, 5/ 7
falsas et noxias opiniones de astralibus fatis inserere humanis CD, 5/ 7
quae nulla est. 8 "De his, qui non astrorum CD, 5/ 8
non multum cum eis de verbi controversia laborandum atque CD, 5/ 8
versus solere usurpare, non de illius poetae, sed de CD, 5/ 8
de illius poetae, sed de istorum philosophorum opinione tractatur CD, 5/ 8
quos disputationi adhibent quam de fato habent, quid sentiant CD, 5/ 8
dicunt pendere fatorum. 9 "De praescientia Dei et libera CD, 5/ 9
ideoque Cottam fecit disputantem de hac re adversus Stoicos CD, 5/ 9
adversus Stoicos in libris De deorum natura et pro CD, 5/ 9
contendit. In libris vero De divinatione ex se ipso CD, 5/ 9
alterius persona in libris De deorum natura facere molitus CD, 5/ 9
Male autem vivitur, si de Deo non bene creditur CD, 5/ 10
hoc ille praescivit. 11 "De universali providentia Dei, cuius CD, 5/ 11
quas huc usque perduximus, de fati quaestione tollenda, ne CD, 5/ 12
Cedo equidem, vivos ducent de marmore vultus, Orabunt causas CD, 5/ 12
Melius laudatus est Cato. De illo quippe ait: Quo CD, 5/ 12
flagrabant, iudicium hominum bene de hominibus opinantium; et ideo CD, 5/ 12
egestatem, privatim opulentiam. 13 "De amore laudis, qui, cum CD, 5/ 13
in eisdem libris quos De re publica scripsit, ubi CD, 5/ 13
publica scripsit, ubi loquitur de instituendo principe civitatis, quem CD, 5/ 13
clarius confitetur. Cum enim de studiis talibus loqueretur, quae CD, 5/ 13
apud quosque improbantur. 14 "De resecando amore laudis humanae CD, 5/ 14
est non quaerentes? Item de quibusdam, qui in eum CD, 5/ 14
in ore laudantium? 15 "De mercede temporali, quam Deus CD, 5/ 15
tantam gloriam pervenire nitebantur. De talibus enim, qui propter CD, 5/ 15
gentibus: non est quod de summi et veri Dei CD, 5/ 15
perceperunt mercedem suam. 16 "De mercede sanctorum civium civitatis CD, 5/ 16
suos agros non haberet, de publico viveret; qui pastus CD, 5/ 17
qua cives supernae patriae de diversis liberantur et colliguntur CD, 5/ 18
dicturus est, cui Dominus de sepultura patris sui sollicito CD, 5/ 18
modo se audebit extollere de voluntaria paupertate Christianus, ut CD, 5/ 18
multa in moribus bona, de quibus multi bene iudicant CD, 5/ 19
et imperium vel dominationem, de quibus ait Sallustius: Sed CD, 5/ 19
tantae iustitiae est qui de Spiritu Dei virtutes habet CD, 5/ 19
talibus dominis dignas. Aperta de hac re vox divina CD, 5/ 19
tyranni: apertissime alio loco de Deo dictum est: Quia CD, 5/ 19
misericordiae, cui metuit displicere; de his sanatis gratias agens CD, 5/ 20
his sanatis gratias agens, de illis sanandis preces fundens CD, 5/ 20
litterae istorum, ut taceam de populo Hebraeo, de quo CD, 5/ 21
taceam de populo Hebraeo, de quo iam dixi, quantum CD, 5/ 21
illud auspicium dei Termini, de quo superiore libro diximus CD, 5/ 21
et decipiant imperitos. 23 "De bello, in quo Radagaisus CD, 5/ 23
atque impiorum sacrificiorum ritibus, de quibus ille praesumpserat, sic CD, 5/ 23
quod exspectamus advenerit. 25 "De prosperitatibus quas Constantino imperatoriCD, 5/ 25
quam nimiae potestatis. 26 "De fide ac pietate Theodosii CD, 5/ 26
rettulerunt extorta sibi esse de manibus quaecumque iaculabantur, cum CD, 5/ 26
eveniat quod ait Tullius de quodam, qui peccandi licentia CD, 5/ 26
invidiam, quam christianae religioni de huius vitae cladibus terrenarumque CD, 6/ Pr
dubitare non poterunt. 1 "De his qui dicunt deos CD, 6/ 1
constituerunt simulacra numinibus multaque de his, quos deos immortales CD, 6/ 1
ob rem si, cum de regno terreno quaereremus, quosnam CD, 6/ 1
tribuerunt. 2 "Quid varronem de diis gentium sensisse credendum CD, 6/ 2
cum eis ageret, si de illis omnino reticeret." Quis CD, 6/ 2
ulla dubitatione doctissimo. Profecto de hac re sic erat CD, 6/ 2
in omnibus adhibere, tamquam de hoc uno etiam pro CD, 6/ 2
excellentisque peritiae et, quod de illo etiam Terentianus elegantissimo CD, 6/ 2
si rerum velut divinarum, de quibus scripsit, oppugnator esset CD, 6/ 2
hostili, sed civium neglegentia, de qua illos velut ruina CD, 6/ 2
utiliore cura, quam Metellus de incendio sacra Vestalia et CD, 6/ 2
sacra Vestalia et Aeneas de Troiano excidio penates liberasse CD, 6/ 2
Varronis librorum suorum, quos de antiquitatibus rerum humanarum divinarumqueCD, 6/ 3
In sex itaque primis de hominibus scripsit, in secundis CD, 6/ 3
scripsit, in secundis sex de locis, sex tertios de CD, 6/ 3
de locis, sex tertios de temporibus, sex quartos eosdemque CD, 6/ 3
sex quartos eosdemque postremos de rebus absolvit. Quater autem CD, 6/ 3
singularem, qui communiter prius de omnibus loqueretur, in capite CD, 6/ 3
ternis: nam tres priores de hominibus scripsit, sequentes de CD, 6/ 3
de hominibus scripsit, sequentes de locis, tertios de temporibus CD, 6/ 3
sequentes de locis, tertios de temporibus, quartos de sacris CD, 6/ 3
tertios de temporibus, quartos de sacris, etiam hic, qui CD, 6/ 3
id exspectabatur, quibus exhibeant, de ipsis quoque diis tres CD, 6/ 3
unum singularem, qui prius de omnibus loqueretur, apposuit. Quo CD, 6/ 3
subdivisit, ut primus sit de pontificibus, secundus de auguribus CD, 6/ 3
sit de pontificibus, secundus de auguribus, tertius de quindecimviris CD, 6/ 3
secundus de auguribus, tertius de quindecimviris sacrorum; secundos tres CD, 6/ 3
ut in uno eorum de sacellis, altero de sacris CD, 6/ 3
eorum de sacellis, altero de sacris aedibus diceret, tertio CD, 6/ 3
sacris aedibus diceret, tertio de locis religiosis; tres porro CD, 6/ 3
ut unum eorum faceret de feriis, alterum de ludis CD, 6/ 3
faceret de feriis, alterum de ludis circensibus, de scaenicis CD, 6/ 3
alterum de ludis circensibus, de scaenicis tertium; quartorum trium CD, 6/ 3
Varro propterea se prius de rebus humanis, de divinis CD, 6/ 4
prius de rebus humanis, de divinis autem postea scripsisse CD, 6/ 4
confitentis ideo se prius de rebus humanis scripsisse, postea CD, 6/ 4
rebus humanis scripsisse, postea de divinis, quia divinae istae CD, 6/ 4
prius se scripturum fuisse de diis, postea de hominibus CD, 6/ 4
fuisse de diis, postea de hominibus, si de omni CD, 6/ 4
postea de hominibus, si de omni natura deorum scriberet CD, 6/ 4
deorum scriberet, quasi hic de aliqua scribat et non CD, 6/ 4
aliqua scribat et non de omni, aut vero etiam CD, 6/ 4
ergo, quod ait: Si de omni natura deorum et CD, 6/ 4
humana attigissemus? Aut enim de omni natura deorum scribit CD, 6/ 4
natura deorum scribit, aut de aliqua, aut omnino de CD, 6/ 4
de aliqua, aut omnino de nulla. Si de omni CD, 6/ 4
omnino de nulla. Si de omni, praeponenda est utique CD, 6/ 4
utique rebus humanis; si de aliqua, cur non etiam CD, 6/ 4
institutae sint. Restat ut de nulla deorum natura scripsisse CD, 6/ 4
omnis esset natura deorum, de qua scriberet, scribendi ordine CD, 6/ 4
his enim, quae scripsit de rebus humanis, secutus est CD, 6/ 4
rerum gestarum; quae autem de his, quas divinas vocat CD, 6/ 4
monstrare, non solum scribens de his posterius quam de CD, 6/ 4
de his posterius quam de illis, sed etiam rationem CD, 6/ 4
libros rerum divinarum non de veritate quae pertinet ad CD, 6/ 4
pertinet ad naturam, sed de falsitate quae pertinet ad CD, 6/ 4
eius consuetudinem sequi. 5 "De tribus generibus theologiae secundum CD, 6/ 5
id est rationis quae de diis explicatur, eorumque unum CD, 6/ 5
expressit. Loquebatur enim non de naturali theologia, non de CD, 6/ 5
de naturali theologia, non de civili, sed de fabulosa CD, 6/ 5
non de civili, sed de fabulosa, quam libere a CD, 6/ 5
esse culpandam. Videamus quid de altera dicat. Secundum genus CD, 6/ 5
est, inquit, quod demonstravi, de quo multos libros philosophi CD, 6/ 5
his etiam romanas! quod de diis immortalibus philosophi disputant CD, 6/ 5
discernamus ab hoc civili, de quo nunc agitur, unde CD, 6/ 5
est, quare prius scripserit de rebus humanis, posterius de CD, 6/ 5
de rebus humanis, posterius de divinis, quoniam in divinis CD, 6/ 5
nisi in rebus divinis, de quibus hi libri tanta CD, 6/ 5
tanta sollertia conscribuntur? 6 "De theologia mythica, id est CD, 6/ 6
id est fabulosa, et de civili contra Varronem." O CD, 6/ 6
ab hominibus institutos, sed de institutis aliud habere litteras CD, 6/ 6
theologia, quam naturalem vocant, de qua postea disserendum est CD, 6/ 6
adipiscitur vitam. Illa enim de diis turpia fingendo seminat CD, 6/ 6
divinis rebus amplectitur; illa de diis nefanda figmenta hominum CD, 6/ 6
ignaro potest ea sola de diis talibus maiestati indigna CD, 6/ 6
tamen alio loco dicit de generationibus deorum magis ad CD, 6/ 6
expetant, populi exhibeant. 7 "De fabulosae et civilis theologiae CD, 6/ 7
in comparatione turpiorum. Quid de ipso Iove senserunt, qui CD, 6/ 7
ut, si ipse vicisset, de stipe templi sibi cenam CD, 6/ 7
Herculis fieret, hoc idem de pecunia sua voluptati Herculis CD, 6/ 7
quid est quod fabulosa de diis figmenta poetarum ad CD, 6/ 7
aedium parietibus occuluntur. Quid de sacris eorum boni sentiendum CD, 6/ 7
se admisit obscenitas? 8 "De interpretationibus naturalium rationum quas CD, 6/ 8
interpretationis huius, quando agitur de sacris Matris deum, caput CD, 6/ 8
semina, quae in terram, de qua oriuntur, iterum recidunt CD, 6/ 8
etiam ab ista civili, de qua agimus, quae ad CD, 6/ 8
asseritur pertinere, eo quod de diis indigna confinxerit, merito CD, 6/ 8
humanis mentibus irrepsisse? 9 "De officiis singulorum deorum." Quid CD, 6/ 9
pendere noverunt et ei de carminibus poetarum tamquam de CD, 6/ 9
de carminibus poetarum tamquam de speculo resultare, et ideo CD, 6/ 9
sola naturalis remaneat eligenda? De qua suo loco in CD, 6/ 9
diligentius disserendum est. 10 "De libertate Senecae, qui vehementius CD, 6/ 10
atque fabulosam. Cum enim de simulacris ageret: Sacros, inquit CD, 6/ 10
credes et caelo recipies? De ipsis vero ritibus crudeliter CD, 6/ 10
fallendo deciperet. 11 "Quid de Iudaeis Seneca senserit." Hic CD, 6/ 11
contra propriam forsitan voluntatem. De illis sane Iudaeis cum CD, 6/ 11
sententiam, qua significaret quid de illorum sacramentorum ratione sentiretCD, 6/ 11
cur faciat ignorat. Sed de sacramentis Iudaeorum, vel cur CD, 6/ 11
naturalis, civilis, quod neque de fabulosa, quam et ipsi CD, 6/ 12
cultores liberrime reprehenderunt, neque de civili, cuius illa pars CD, 6/ 12
libris et maxime quarto de felicitatis datore Deo plurima CD, 6/ 12
radices habet, si cui de ista civili theologia respuenda CD, 6/ 12
nostros non piget, ut de Graeco expressius transferant quod CD, 7/ 1
istum forsitan legerit, quid de hac quaestione expedienda ulterius CD, 7/ 1
volumine complexus est ultimo, de quibus parum diximus, quisquam CD, 7/ 1
nulla sit ratio quae de selectione quorundam deorum possit CD, 7/ 3
hominum: quaerant quid respondeant de Vitumno et Sentino, utrum CD, 7/ 3
turba vilis operuit. Quid de Virtute dicam? Quid de CD, 7/ 3
de Virtute dicam? Quid de Felicitate? De quibus in CD, 7/ 3
dicam? Quid de Felicitate? De quibus in quarto libro CD, 7/ 3
temeraria, sicut eorum cultores de illa sentiunt, Fortunae potestate CD, 7/ 3
sublimia crimina non venerunt. De Iano quidem non mihi CD, 7/ 4
tanto frontosior appareret? 5 "De paganorum secretiore doctrina physicisqueCD, 7/ 5
fortassis totum istum sensum de simulacris non constituendis, interim CD, 7/ 5
naturam se extendere potuisse. De naturali enim paucissima praeloquitur CD, 7/ 5
in hoc libro quem de diis selectis ultimum scripsit CD, 7/ 5
enucleatae diligentia demonstrabunt. 6 "De opinione Varronis qua arbitratusCD, 7/ 6
ergo idem Varro adhuc de naturali theologia praeloquens deum CD, 7/ 6
sed multis philosophis placuit; de qua tunc diligentius disserendum CD, 7/ 6
diligentius disserendum est, cum de civili, quantum ad deos CD, 7/ 6
intendit, expectat, exoptat, nec de re inchoata, nisi terminetur CD, 7/ 7
a se foras, et de nostro ore et gutture CD, 7/ 8
ad mundi similitudinem, sicut de bifronti quod dicerent saltem CD, 7/ 8
Ego sum ianua. 9 "De Iovis potestate atque eiusdem CD, 7/ 9
quem seorsum ab istis de cultu deorum scripsit; qui CD, 7/ 9
quibus pauca commemoro. 11 "De cognominibus Iovis, quae non CD, 7/ 11
esse doceatur." Sed quid de hoc Iove plura, ad CD, 7/ 13
et Saturnus? Unus, inquit, de principibus deus, penes quem CD, 7/ 13
per hoc Iovem. 14 "De Mercurii et Martis officiis CD, 7/ 14
Mercurius, sicut ea, quae de illo interpretantur, ostendunt (nam CD, 7/ 14
falso vocetur deus. 15 "De stellis quibusdam, quas pagani CD, 7/ 15
etiam Lunam volunt; quamvis de illo fulgentissimo sidere apud CD, 7/ 15
sidere apud eos tamquam de malo aureo Iuno Venusque CD, 7/ 15
quasi plebeios habuerunt? 16 "De Apolline et Diana ceterisque CD, 7/ 16
quod ipsa duo sidera de caelo radios terras usque CD, 7/ 16
ipse Varro opiniones suas de diis pronuntiarit ambiguas." Et CD, 7/ 17
resiliunt, ut ipse Varro de omnibus dubitare quam aliquid CD, 7/ 17
Nam trium extremorum primum de diis certis cum absolvisset CD, 7/ 17
absolvisset librum, in altero de diis incertis dicere ingressus CD, 7/ 17
in hoc libello dubias de diis opiniones posuero, reprehendi CD, 7/ 17
Ita non solum istum de diis incertis, sed etiam CD, 7/ 17
incertis, sed etiam illum de certis fecit incertum. In CD, 7/ 17
In tertio porro isto de diis selectis, postea quam CD, 7/ 17
etiam maiorum premebat auctoritas: De diis, inquit, populi Romani CD, 7/ 17
credebat: ita poterat affirmare de Iano, quod mundus ipse CD, 7/ 17
mundus ipse esset, aut de Saturno invenire, quo modo CD, 7/ 17
qua error paganitatis inoleverit." De quibus credibilior redditur ratio CD, 7/ 18
vanitatem dolere cogamur. 19 "De interpretationibus quibus colendi SaturniCD, 7/ 19
optimum est genus humanum. De hac crudelissima vanitate quid CD, 7/ 19
quia nihil in caelo de seminibus nascitur. Sed ecce CD, 7/ 19
fecundum. Haec et alia de Saturno multa dicuntur, et CD, 7/ 19
Libera, id est Ceres? De quibus rursus, quod ad CD, 7/ 19
attinet, tanta dicit, quasi de Saturno nihil dixerit. 20 CD, 7/ 19
Saturno nihil dixerit. 20 "De sacris Cereris Eleusinae." In CD, 7/ 20
apud Athenienses nobilissima fuerunt. De quibus iste nihil interpretatur CD, 7/ 20
inventionem non pertineant. 21 "De turpitudine sacrorum quae Libero CD, 7/ 21
conviolandam polluendamque praeberet. 22 "De Neptuno et Salacia ac CD, 7/ 22
accepit, irata suum maritum de supernis maris exclusit? 23 CD, 7/ 22
supernis maris exclusit? 23 "De Terra, quam Varro deam CD, 7/ 23
idem Varro in eodem de diis selectis libro tres CD, 7/ 23
eum adhuc teneo, tantisper de hac ago. Nondum dico CD, 7/ 23
Telluri, Tellumoni, Altori, Rusori? De Tellure et Tellumone iam CD, 7/ 23
cuncta eodem revolvuntur. 24 "De Telluris cognominibus eorumque significationibusCD, 7/ 24
et ipse Varro quasi de ipsa turba verecundatus unam CD, 7/ 24
Cum quibus opinio maiorum de his deabus, quod plures CD, 7/ 24
relinquatur. 25 "Quam interpretationem de abscisione Attidis Graecorum sapientiumCD, 7/ 25
potius esse credendum, quod de homine castrato fama iactavit CD, 7/ 25
hominem doctissimum latuit. 26 "De turpitudine sacrorum Matris Magnae CD, 7/ 26
sacrorum Matris Magnae." Itemque de mollibus eidem Matri Magnae CD, 7/ 26
turpitudines ceterorum, quae proferremus de libris, nisi cotidie cantarenturCD, 7/ 26
miserorum? Verum illud, quod de abscisorum consecratione Mater deum CD, 7/ 26
qui condidit mundum. 27 "De figmentis physiologorum, qui nec CD, 7/ 27
rem pertinentia consequuntur, totam de hoc Euhemerus pandit historiam CD, 7/ 27
28 "Quod doctrina Varronis de theologia in nulla sibi CD, 7/ 28
conatur? Non potest; fluunt de manibus, resiliunt, labuntur et CD, 7/ 28
et decidunt. Dicturus enim de feminis, hoc est deabus CD, 7/ 28
in primo libro dixi de locis, duo sunt principia CD, 7/ 28
sunt principia deorum animadversa de caelo et terra, a CD, 7/ 28
a caelo, cum diximus de Iano, quem alii caelum CD, 7/ 28
dixerunt esse mundum, sic de feminis scribendi facimus initium CD, 7/ 28
quo fiat aliquid, terram de qua fiat, exemplum secundum CD, 7/ 28
beneficia, quae ex hac, de qua nonnulla diximus, administratione CD, 7/ 31
potuerit fallacia spirituum malignorum de hominum errore gaudentium." Per CD, 7/ 33
sunt non solum illi, de quibus multa iam diximus CD, 7/ 33
terrarum, sed etiam hi, de quibus nunc agimus, tamquam CD, 7/ 33
est, pertinerent, tamen qualicumque de rerum natura reddita ratione CD, 7/ 33
reddita ratio deleniret. 34 "De libris Numae Pompilii, quos CD, 7/ 34
ipse vir doctissimus prodidit, de Numae Pompilii libris redditas CD, 7/ 34
Varronem legitur in libro De cultu deorum, Terentius quidam CD, 7/ 34
cognitis civitas turbaretur. 35 "De hydromantia, per quam Numa CD, 7/ 35
Varronis, quo ea, quae de hac re gesta sunt CD, 7/ 35
agnoscat. LIBER VIII 1 "De quaestione naturalis theologiae cum CD, 8/ 1
quaestionum et explicatione librorum. De theologia quippe, quam naturalem CD, 8/ 1
verbo Graeco significari intellegimus de divinitate rationem sive sermonem CD, 8/ 1
vel tenuiter audivit, ignorat. De hoc igitur Platone, quae CD, 8/ 1
litterarum tempore praecesserunt. 2 "De duobus philosophorum generibus, idCD, 8/ 2
Anaximander, eius auditor, mutavitque de rerum natura opinionem. Non CD, 8/ 2
dixit rerum esse materiam, de qua omnia fierent; sed CD, 8/ 2
eius Archelaus. Etiam ipse de particulis inter se similibus CD, 8/ 2
cuncta ista recolui. 3 "De Socratica disciplina." Socrates ergo CD, 8/ 3
industria; an vero, sicut de illo quidam benevolentius suspicantur CD, 8/ 3
disceptatione versari, ubi agitur de summo bono, quo fieri CD, 8/ 3
diversas inter se Socratici de isto fine sententias habuerunt CD, 8/ 3
commemorare longum est. 4 "De praecipuo inter Socratis discipulos CD, 8/ 4
autem in his vel de his singulis partibus Plato CD, 8/ 4
ut etiam ipsius Platonis de rebus magnis sententiae non CD, 8/ 4
contrarius, quantum ad istam de uno Deo et pluribus CD, 8/ 4
celebriore laudantur, aliquid tale de Deo sentiunt, ut in CD, 8/ 4
sunt omnia. 5 "Quod de theologia cum Platonicis potissimum CD, 8/ 5
et sibi delectabiliores ludos de ipsis spectatoribus exhibentes (ubi CD, 8/ 5
etiam illa, ut aliquid de Numa mitius suspicemur, quae CD, 8/ 5
dici non potest. 6 "De Platonicorum sensu in ea CD, 8/ 6
motu, sicut est cantilena, de qua non animus iudicet CD, 8/ 6
non alius alio melius de specie sensibili iudicaret; melius CD, 8/ 6
cuncta creata sunt. Haec de illa parte, quam physicam CD, 8/ 6
dicunt rathos ubi quaeritur de summo bono, quo referentes CD, 8/ 8
sectasque fecerunt, quia et de bono corporis et de CD, 8/ 8
de bono corporis et de bono animi et de CD, 8/ 8
de bono animi et de bono utriusque diversi diversa CD, 8/ 8
qui Deum amaverit. 9 "De ea philosophia, quae ad CD, 8/ 9
accessit." Quicumque igitur philosophi de Deo summo et vero CD, 8/ 9
ab eodem Apostolo dici de quibusdam: Quia quod notum CD, 8/ 10
loquens, cum rem magnam de Deo dixisset et quae CD, 8/ 10
Graecos et Aegyptios, qui de sapientiae nomine gloriati sunt CD, 8/ 10
sunt, fecit intellegi. Sed de hoc cum istis post CD, 8/ 10
quo autem nobis consentiunt de uno Deo huius universitatis CD, 8/ 10
eam partem, in qua de naturae inquisitione tractatur, et CD, 8/ 10
vel ethicam, in qua de moribus agitur bonorumque finibus CD, 8/ 10
alii quarumlibet gentium philosophi de Deo ista sentiunt, nobiscum CD, 8/ 10
audiunt vel legunt Platonem de Deo ista sensisse, quae CD, 8/ 11
Scripturas propheticas gentis Hebraeorum de Iudaea poposcit et per CD, 8/ 11
autem Plato, quem librum de mundi constitutione conscripsit, Deum CD, 8/ 11
Quod etiam Platonici, licet de uno vero Deo bene CD, 8/ 12
quam modo suscepimus, agitur de naturali theologia, utrum propter CD, 8/ 12
hos potissimum elegi, quoniam de uno Deo qui fecit CD, 8/ 12
sacra facienda putaverunt. 13 "De sententia Platonis, qua definivit CD, 8/ 13
si ita est, (nam de diis quid aliud decet CD, 8/ 13
indicat malos. Quid enim de ludis scaenicis Plato senserit CD, 8/ 13
igitur isti dii, qui de scaenicis ludis cum ipso CD, 8/ 13
socios esse arbitrantur aliterque de ullo deorum sentiri nefas CD, 8/ 13
Attente igitur audiamus. 14 "De opinione eorum qui rationales CD, 8/ 14
Apuleius tamen Platonicus Madaurensis de hac re sola unum CD, 8/ 14
cuius esse titulum voluit De deo Socratis, ubi disserit CD, 8/ 14
disputatione pertractans istam Platonis de deorum sublimitate et hominum CD, 8/ 14
Socrati amicitia daemonis gratulanda, de qua usque adeo et CD, 8/ 14
ipse Apuleius erubuit, ut De deo Socratis praenotaret librum CD, 8/ 14
copioseque discernit, non appellare de deo, sed de daemone CD, 8/ 14
appellare de deo, sed de daemone Socratis debuit. Maluit CD, 8/ 14
dignitas commendatur, titulum libri de daemone Socratis legeret, nequaquam CD, 8/ 14
habitationis altiorem locum? Nam de moribus eorum, cum de CD, 8/ 14
de moribus eorum, cum de omnibus generaliter loqueretur, non CD, 8/ 14
praecedat animorum. Iam vero de loci altitudine, quod daemones CD, 8/ 15
opinari, nihil est quod de habitatione superioris elementi dignos CD, 8/ 15
ordinem tenendum, cum agitur de meritis animarum, qui videtur CD, 8/ 15
deteriorque superius. 16 "Quid de moribus atque actionibus daemonum CD, 8/ 16
daemonum Apuleius Platonicus senserit." De moribus ergo daemonum cum CD, 8/ 16
animo passiva, quia verbum de verbo pathos "passio" diceretur CD, 8/ 17
si pudor humanus ita de se male meretur, ut CD, 8/ 18
divinitati existimet grata. 19 "De impietate artis magicae, quae CD, 8/ 19
Porro adversus magicas artes, de quibus quosdam nimis infelices CD, 8/ 19
etiam, quod alio loco de his artibus dicit: Atque CD, 8/ 19
numquid apud Christianos iudices de magicis artibus accusatus est CD, 8/ 19
paenitentiam? Hoc nemo umquam de daemonibus dixit, quia, si CD, 8/ 19
per philosophicos libros poetas de bene instituta civitate pellenti CD, 8/ 20
mirabilem sapientiam! quid aliud de diis isti sentiunt, quos CD, 8/ 21
utrum diis daemones nuntiaverint de criminibus deorum poetica Platoni CD, 8/ 21
quolibet eorum quantum mali de diis bonis opinentur attendant CD, 8/ 21
enim ferat, si poetarum de diis immortalibus criminosa figmenta CD, 8/ 21
quod Plato philosophica gravitate de optima re publica haec CD, 8/ 21
honorem ipsorum deorum? 22 "De abiciendo cultu daemonum contra CD, 8/ 22
ne in quolibet eorum de diis tam male sentiatur CD, 8/ 22
quidem aere habitant, quia de caeli superioris sublimitate deiecti CD, 8/ 22
23 "Quid Hermes Trismegistus de idolatria senserit et unde CD, 8/ 23
Aegyptias auferendas." Nam diversa de illis Hermes Aegyptius, quem CD, 8/ 23
positum est, putat dici de simulacris, quia opera sunt CD, 8/ 23
sunt, ponam. Et quoniam de cognatione, inquit, et consortio CD, 8/ 23
praedicatione testatur. Erat enim de his, de quibus dicit CD, 8/ 23
Erat enim de his, de quibus dicit Apostolus, quod CD, 8/ 23
Multa quippe talia dicit de uno vero Deo fabricatore CD, 8/ 23
eorum memoria; proprie vero de Aegypto, quod ad hanc CD, 8/ 23
redit, ut iterum dicat de diis, quos homines fecerunt CD, 8/ 24
ita loquens: Sed iam de talibus sint satis dicta CD, 8/ 24
etsi miranda sunt, quae de homine dicta sunt. Omnium CD, 8/ 24
Cui inventae adiunxerunt virtutem de mundi natura convenientem, eamque CD, 8/ 24
captivitatem, qua illos homines, de quibus credentibus in Deum CD, 8/ 24
videbunt, et quidquid tale de materiis licet affabre effigiatis CD, 8/ 24
a bonitate malitia. 25 "De his quae sanctis angelis CD, 8/ 25
numinibus celebrari. Hermes ipse, de quo nunc agitur, in CD, 8/ 26
inventae, inquit, adiunxerunt virtutem de mundi natura convenientem eamque CD, 8/ 26
Aesculapium et Mercurium. Sed de Aesculapio et Graeci et CD, 8/ 26
non utique poterant), cum de iside dixisset, quod commemoravi CD, 8/ 26
torquentur et confitentur et de possessis hominum corporibus eiciuntur CD, 8/ 26
hominum corporibus eiciuntur. 27 "De modo honoris quem Christiani CD, 8/ 27
celebritate et Deo vero de illorum victoriis gratias agamus CD, 8/ 27
eorum sacra convertimus. Nam de Iside, uxore Osiris, Aegyptia CD, 8/ 27
Osiris, Aegyptia dea, et de parentibus eorum, qui omnes CD, 8/ 27
quibus hominibus mortuis vel de quibus eorum factis tamquam CD, 8/ 27
et quid discutiendum sit de residua quaestione." Et bonos CD, 9/ 1
opinati sunt; quidam vero de diis meliora sentientes tantum CD, 9/ 1
sacrilega flagitiosa facinerosa non de quolibet homine, sed de CD, 9/ 1
de quolibet homine, sed de ipsis diis figmenta poetarum CD, 9/ 1
promisimus, disputationem continere debebit de differentia (si quam volunt CD, 9/ 2
omnes bonos dicunt, nec de differentia deorum et daemonum CD, 9/ 2
et homines collocant; sed de differentia ipsorum daemonum, quod CD, 9/ 2
in quo solo et de quo solo anima humana CD, 9/ 2
Quando quidem Platonicus Apuleius de his universaliter disserens et CD, 9/ 3
et tam multa loquens de aeriis eorum corporibus de CD, 9/ 3
de aeriis eorum corporibus de virtutibus tacuit animorum, quibus CD, 9/ 3
agitari. Verba namque eius de hac re ista sunt CD, 9/ 3
animi parte consistunt. 4 "De perturbationibus quae animo accident CD, 9/ 4
Duae sunt sententiae philosophorum de his animi motibus, quae CD, 9/ 4
quidam vero, sicut iste, de graeco expressius passiones vocant CD, 9/ 4
Stoicos, Cicero in libris De finibus bonorum et malorum CD, 9/ 4
eis sit prorsus alienus, de verbis eos potius quam CD, 9/ 4
verbis eos potius quam de rebus facere controversiam. Nam CD, 9/ 4
naviter accensum, protulit statim de sarcinula sua Stoici Epicteti CD, 9/ 4
necessitate patiatur, retinet tamen de his, quae appetere vel CD, 9/ 4
Stoicorum aliorumque philosophorum opinionem de passionibus et perturbationibus animorumCD, 9/ 4
ac diligenter ostendere, quid de istis passionibus doceat Scriptura CD, 9/ 5
est, ubi ait: Nulla de virtutibus tuis nec admirabilior CD, 9/ 5
asserit adiuvari." Qua interim de sanctis angelis quaestione dilata CD, 9/ 6
poetarum infamatos asserant deos de contrariorum studiorum certamine, cum CD, 9/ 7
poetas dixisse confessus est. De his quippe ista dixerunt CD, 9/ 7
ponunt, fieri crederentur. 8 "De diis caelestibus et daemonibus CD, 9/ 8
describendo complecteretur, suo loco de illis dicens tamquam de CD, 9/ 8
de illis dicens tamquam de infimis atque terrenis, cum CD, 9/ 8
terrenis, cum prius dixisset de caelestibus diis, ut commendatis CD, 9/ 8
infimo ultimis tertio loco de mediis daemonibus loqueretur: Igitur CD, 9/ 8
significavit tamen prudentibus, quid de illis sentire deberent, quando CD, 9/ 8
beluis commune est, quoniam de hominibus loquebatur, quibus sicut CD, 9/ 9
providerunt, possunt quidem dicere de animo et corpore: alterum CD, 9/ 9
intellexisse laudatur. Is cum de humanis animis ageret: Pater CD, 9/ 10
dixerit daemones aeternos. 11 "De opinione Platonicorum qua putant CD, 9/ 11
daemones esse confirmans. 12 "De ternis contrariis quibus secundum CD, 9/ 12
natura distinguitur." Sed nunc de his agimus, quos in CD, 9/ 12
terna video commemorata contraria de duabus naturae partibus ultimis CD, 9/ 12
Nam tria quae proposuit de diis laudabilia, eadem repetivit CD, 9/ 12
quoniam daemones medios posuit, de loco nulla est controversia CD, 9/ 13
nisi ut hi medii de duobus summis unum habeant CD, 9/ 13
summis unum habeant et de duobus infimis alterum? Nam CD, 9/ 13
alterum? Nam si utraque de imis habebunt aut utraque CD, 9/ 13
imis habebunt aut utraque de summis, medii non erunt CD, 9/ 13
Ac per hoc quia de infimis habere non possunt CD, 9/ 13
non est, unum hoc de summis habent; et ideo CD, 9/ 13
complendam medietatem suam, quod de infimis habeant, nisi miseriam CD, 9/ 13
aerium, sicut et illi de summis atque infimis singula CD, 9/ 13
Nam et ipse cum de diis et hominibus loqueretur CD, 9/ 13
immortalibus beatisque coniungi. 15 "De mediatore Dei et hominum CD, 9/ 15
hominum contaminantur aspectu, quamvis de proximo videantur. An forte CD, 9/ 16
incontaminatissimi perseverent? Quid iam de ceteris sensibus dicam? Non CD, 9/ 16
postponenda iudicaverunt, cum agitur de beata vita, corporalium contrectationumCD, 9/ 17
hominum, homo Christus Iesus, de cuius et divinitate, qua CD, 9/ 17
alicuius boni." Sed ne de verbis etiam nos certare CD, 9/ 19
daemones nuncupant, iam mihi de bonis Angelis aliquid video CD, 9/ 19
fieri poterat, evitare? 20 "De qualitate scientiae quae daemones CD, 9/ 20
aliquanto altius latuit, dubitavit de illo daemonum princeps eumque CD, 9/ 21
non enim cum eis de verborum controversia laborandum est CD, 9/ 23
inveniri potest. Nam et de ipso nomine, quod huius CD, 9/ 23
ipsum. Non multum ergo de nomine disceptandum est, cum CD, 9/ 23
philosophis, cum quibus haec de beata vita, quae post CD, 10/ 1
vocabulo vitatur ambiguum, cum de cultu deitatis vertitur quaestio CD, 10/ 1
beati, aliunde nos? 2 "De superna inluminatione quid Plotinus CD, 10/ 2
similitudinem ad illa incorporea de his caelestibus conspicuis amplisque CD, 10/ 2
testimonium, ut testimonium perhiberet de lumine, ut omnes crederent CD, 10/ 2
sed ut testimonium perhiberet de lumine. Erat lumen verum CD, 10/ 2
testimonium dicit: Nos omnes de plenitudine eius accepimus. 3 CD, 10/ 2
plenitudine eius accepimus. 3 "De vero Dei cultu, a CD, 10/ 3
perfecti. Bonum enim nostrum, de cuius fine inter philosophos CD, 10/ 3
se ipsum, cum mandatur de proximo diligendo sicut se CD, 10/ 3
nisi Deo. Multa denique de cultu divino usurpata sunt CD, 10/ 4
sacrificium, minoris aspexit. 5 "De sacrificiis quae Deus non CD, 10/ 5
longum faciamus, breve illud de psalmo commemorare suffecerit: Dixi CD, 10/ 5
putatus est: non utique de his offerendis in Lege CD, 10/ 5
sive templi multis modis de sacrificiis leguntur divinitus esse CD, 10/ 5
pendet et Prophetae. 6 "De vero perfectoque sacrificio." Proinde CD, 10/ 6
fit nisi bono illo, de quo dictum est: Mihi CD, 10/ 6
psalmo: Gloriosissima dicta sunt de te, civitas Dei; cuius CD, 10/ 7
pars in illis opitulatur. De illa quippe superna civitate CD, 10/ 7
atque incommutabilis lex est, de illa superna quodam modo CD, 10/ 7
geritur namque ibi cura de nobis) ad nos ministrata CD, 10/ 7
esse quod sibi. 8 "De miraculis quae Deus ad CD, 10/ 8
susceperat et per eos de prole ventura Dei promissa CD, 10/ 8
imminente iam incendio miram de Sodomis per eosdem Angelos CD, 10/ 8
Moysen pro populo Dei de iugo servitutis eruendo in CD, 10/ 8
et oppressi sunt. Quid de illis miraculis dicam, quae CD, 10/ 8
satiasse; manna esurientibus venisse de caelo et, cum esset CD, 10/ 8
pietatis laude contrivit. 9 "De inlicitis artibus erga daemonum CD, 10/ 9
artibus serviant invidorum, querelam de hac re Chaldaei nescio CD, 10/ 9
illa discretione sententiam. 10 "De theurgia, quae falsam purgationem CD, 10/ 10
et sanantur, avertere, sicut de Proteo dictum est, formas CD, 10/ 10
subveniens, utrobique nocens. 11 "De epistula Porphyrii ad Anebontem CD, 10/ 11
Aegyptium, in qua petit de diversitate daemonum se doceri CD, 10/ 11
capi, et cetera, quae de hoc genere fallacium malignorumque CD, 10/ 11
sunt celebrata rumoribus vel de Iside vel de Osiri CD, 10/ 11
vel de Iside vel de Osiri marito eius, maximam CD, 10/ 11
et voluptaria sibi ludibria de hominum erroribus exhibentes. Aut CD, 10/ 11
monstrentur; aut, ut meliora de philosopho suspicemur, eo modo CD, 10/ 11
cum quibus conversarentur, etsi de ceteris rebus vera praedicerent CD, 10/ 11
vera praedicerent, tamen quoniam de beatitudine nihil cautum nec CD, 10/ 11
humanum omne commentum. 12 "De miraculis quae per sanctorum CD, 10/ 12
eius lege conspecta. 13 "De invisibili Deo, qui se CD, 10/ 13
Creatori servire creaturam. 14 "De uno Deo colendo non CD, 10/ 14
potestate quisquis diffitetur, insanit. De providentia certe Plotinus PlatonicusCD, 10/ 14
eis aversione perveniat. 15 "De ministerio sanctorum angelorum, quo CD, 10/ 15
in edictis Angelorum daretur de unius veri Dei cultu CD, 10/ 15
contestatione praecipitur, non unius de turba, sed qui fecit CD, 10/ 15
facta sunt. 16 "An de promerenda beata vita his CD, 10/ 16
serviri." Quibus igitur angelis de beata et sempiterna vita CD, 10/ 16
ipsa discernere, quid horum de fastu superbiae, quid de CD, 10/ 16
de fastu superbiae, quid de vera religione descenderet. Plus CD, 10/ 16
effigies deorum Penatium, quas de Troia Aeneas fugiens advexit CD, 10/ 16
Troia Aeneas fugiens advexit, de loco in locum migrasse CD, 10/ 16
traxit; quod virgo Vestalis, de cuius corruptione quaestio vertebatur CD, 10/ 16
vertebatur, aqua impleto cribro de Tiberi neque perfluente abstulit CD, 10/ 16
sacrificium esse debemus? 17 "De arca testamenti miraculisque signorum CD, 10/ 17
18 "Contra eos qui de miraculis quibus Dei populus CD, 10/ 18
Quisquis hoc dicit, si de his rebus negat omnino CD, 10/ 18
et vitae beatae non de his, quae condidit, sed CD, 10/ 18
his, quae condidit, sed de se ipso verissimum largitorem CD, 10/ 18
adhaerere Deo bonum est. De fine boni namque inter CD, 10/ 18
cuipiam praeter illum. 20 "De summo veroque sacrificio quod CD, 10/ 20
sacrificia falsa cesserunt. 21 "De modo potestatis daemonibus datae CD, 10/ 21
perfectionem plenissimam perducemur. 23 "De principiis in quibus PlatoniciCD, 10/ 23
lunae, alicuius alterius dei de turba valere ad purgandum CD, 10/ 23
intellectum vel paternam mentem; de Spiritu autem Sancto aut CD, 10/ 23
tertiam, sicut Plotinus, ubi de tribus principalibus substantiis disputat CD, 10/ 23
ne verborum licentia etiam de rebus, quae his significantur CD, 10/ 23
impiam gignat opinionem. 24 "De uno veroque principio quod CD, 10/ 24
vel tria principia, cum de Deo loquimur, sicut nec CD, 10/ 24
licitum est dicere, quamvis de unoquoque loquentes, vel de CD, 10/ 24
de unoquoque loquentes, vel de Patre vel de Filio CD, 10/ 24
vel de Patre vel de Filio vel de Spiritu CD, 10/ 24
vel de Filio vel de Spiritu Sancto, etiam singulum CD, 10/ 24
subditus Porphyrius invidis potestatibus, de quibus et erubescebat, et CD, 10/ 24
habitavit in nobis. Nam de carne sua manducanda mystice CD, 10/ 24
tam magnam divinamque sententiam de boni humani fine paulo CD, 10/ 25
cum ea felicitate, quam de illo exspectabat, contemptores eius CD, 10/ 25
anima mea. Tamen cum de utroque dixisset, id est CD, 10/ 25
utroque dixisset, id est de corde et carne deficiente CD, 10/ 25
propter quod et cetera de eodem psalmo dicenda visa CD, 10/ 25
per sacrificia coleremus. 26 "De inconstantia Porphyrii inter confessionemCD, 10/ 26
his opprobriis infamare? 27 "De impietate Porphyrii, qua etiam CD, 10/ 27
sanctum immortalemque confessa sunt; de quo etiam poeta nobilissimus CD, 10/ 27
ab illo Salvatore sanantur, de quo iste versus expressus CD, 10/ 27
atque abiectis infimis idoneus de superioribus carpere. At ille CD, 10/ 28
implet, quod prophetae sancti de illo veraciter praedixerunt: Perdam CD, 10/ 28
veram miseriam confitentes. 29 "De incarnatione Domini nostri Iesu CD, 10/ 29
Itaque videtis utcumque, etsi de longinquo, etsi acie caligante CD, 10/ 29
quibus multa posui, quos De regressu animae scripsit, tam CD, 10/ 29
corrigendus fuit, praesertim cum de anima mundi huius visibilis CD, 10/ 29
ipsa aegritudine extollant et de medicina, qua sanari poterant CD, 10/ 29
esse non poterit nisi de sua fuerit aeternitate certissima CD, 10/ 30
falsitas erit, quo modo de veritate gaudebit? Vidit hoc CD, 10/ 30
non potius divinitati credimus de his rebus, quas humano CD, 10/ 31
non posset; quamquam et de mundo et de his CD, 10/ 31
et de mundo et de his, quos in mundo CD, 10/ 31
eisque beatis et immortalibus de vera religione credamus, qui CD, 10/ 31
dignatus est fieri. 32 "De universali via animae liberandae CD, 10/ 32
in primo iuxta finem De regressu animae libro nondum CD, 10/ 32
ei non sufficiebat quidquid de anima liberanda studiosissime didicerat CD, 10/ 32
aliquam praestantissimam auctoritatem, quam de re tanta sequi oporteret CD, 10/ 32
liberandorum credentium universalis via, de qua fidelis Abraham divinum CD, 10/ 32
data, iussus est discedere de terra sua et de CD, 10/ 32
de terra sua et de cognatione sua et de CD, 10/ 32
de cognatione sua et de domo patris sui. Tunc CD, 10/ 32
Haec est universalis via, de qua in sancta prophetia CD, 10/ 32
Abrahae semine carne suscepta de se ipso ait ipse CD, 10/ 32
Haec est universalis via, de qua tanto ante prophetatum CD, 10/ 32
et Prophetis et psalmis de me. Tunc aperuit illis CD, 10/ 32
pietatis agentibus spiritus immundi de hominum corporibus ac sensibus CD, 10/ 32
etsi minus quam nonnullorum de nobis expectabat intentio, tamen CD, 10/ 32
qui Conditori sanctae civitatis, de qua disputare instituimus, deos CD, 10/ 32
primo libro polliciti sumus, de duarum civitatum, quas in CD, 10/ 32
expediam. LIBER XI 1 "De ea parte operis qua CD, 11/ 1
est: Gloriosa dicta sunt de te, civitas Dei; et CD, 11/ 1
meique non immemor debiti, de duarum civitatum, terrenae scilicet CD, 11/ 1
angelorum diversitate praecesserint. 2 "De cognoscendo Deo, ad cuius CD, 11/ 2
perferendum incommutabile lumen, donec de die in diem renovata CD, 11/ 2
qua itur homo. 3 "De auctoritate canonicae scripturae divino CD, 11/ 3
auctoritatis, cui fidem habemus de his rebus, quas ignorare CD, 11/ 3
testimonio scire non possumus, de his alios testes requirimus CD, 11/ 3
non credimus. Sicut ergo de visibilibus, quae non vidimus CD, 11/ 3
qui viderunt, atque ita de ceteris, quae ad suum CD, 11/ 3
sensum corporis pertinent: ita de his, quae animo ac CD, 11/ 3
vocabulum accepit), hoc est de invisibilibus quae a nostro CD, 11/ 3
vel manentia contuentur. 4 "De conditione mundi, quae nec CD, 11/ 4
putant, sed nunc iam de cetero, cum fuerit liberata CD, 11/ 4
novo consilio excogitasse, ut de cetero sit anima in CD, 11/ 4
Tam non esse cogitandum de infinitis temporum spatiis ante CD, 11/ 5
ante mundum quam nec de infinitis locorum spatiis extra CD, 11/ 5
consentiunt, et tamen quaerunt de mundi tempore quid respondeamus CD, 11/ 5
respondeamus, quid ipsi respondeant de mundi loco. Ita enim CD, 11/ 5
eosdem mundos, quod etiam de isto sentiunt, ulla causa CD, 11/ 5
loco, sed eam, sicut de Deo sentire dignum est CD, 11/ 5
esse dicant: quod respondent de infinitis extra mundum locis CD, 11/ 5
cesset, hoc sibi respondeant de infinitis ante mundum temporibus CD, 11/ 5
quanto magis dicere. 7 "De qualitate primorum dierum, qui CD, 11/ 7
non habere vesperam nisi de solis occasu, nec mane CD, 11/ 7
occasu, nec mane nisi de solis exortu; illorum autem CD, 11/ 7
angelis et spiritibus beatis, de qua dicit Apostolus: Quae CD, 11/ 7
diligentius arbitror disserendum. 9 "De angelorum conditione quid secundumCD, 11/ 9
sentiendum sit." Nunc, quoniam de sanctae civitatis exortu dicere CD, 11/ 9
largiente, explicare curabo. Ubi de mundi constitutione sacrae Litterae CD, 11/ 9
vel potius lucis huius, de qua loquor, significati sunt CD, 11/ 9
Psalmo canitur: Laudate Dominum de caelis, laudate eum in CD, 11/ 9
mali nomen accepit. 10 "De simplici et incommutabili trinitate CD, 11/ 10
non genita. Quod enim de simplici bono genitum est CD, 11/ 10
hoc est quod illud de quo genitum est; quae CD, 11/ 10
nesciens fecit, quod nec de quolibet homine artifice recte CD, 11/ 10
beati sunt, quoniam nequaquam de suae beatitudinis aeternitate falluntur CD, 11/ 11
firma assensione ferrentur, ipsa de tanta felicitate cunctatio eam CD, 11/ 11
aut quantum est? 12 "De comparatione beatitudinis iustorum necdum CD, 11/ 12
divinam misericordiam. Qui licet de suae perseverantiae praemio certi CD, 11/ 12
perseverantiae praemio certi sint, de ipsa tamen perseverantia sua CD, 11/ 12
illo fiat certus, qui de hac re iusto latentique CD, 11/ 12
beatitudinis incertos, et ipsos de semetipsis ignorare, quod nos CD, 11/ 13
semetipsis ignorare, quod nos de illis per Scripturas sanctas CD, 11/ 13
id, quod Dominus ait de diabolo in evangelio: Ille CD, 11/ 13
genere locutionis dictum sit de diabolo quod in veritate CD, 11/ 14
15 "Quid sentiendum sit de eo quod dictum est CD, 11/ 15
Illud etiam, quod ait de diabolo Ioannes: Ab initio CD, 11/ 15
in libro Iob, cum de diabolo sermo esset: Hoc CD, 11/ 15
naturae dignitate praecedit! 16 "De gradibus et differentiis creaturarum CD, 11/ 16
potestas esset ea prorsus de natura rerum auferre vellemus CD, 11/ 16
et praevidebat quae bona de malo eius esset ipse CD, 11/ 17
uteretur et malo. 18 "De pulchritudine universitatis, quae per CD, 11/ 18
19 "Quid sentiendum videatur de eo quod scriptum est CD, 11/ 19
esse non potuit. 20 "De eo quod post discretionem CD, 11/ 20
tamen fuerant approbandae. 21 "De aeterna et incommutabili scientia CD, 11/ 21
Neque enim eius intentio de cogitatione in cogitationem transit CD, 11/ 21
tria quaedam maxime scienda de creatura nobis oportuit intimari CD, 11/ 21
et ipse didicerit. 22 "De his quibus in universitate CD, 11/ 22
huius fragilemque mortalitatem iam de iusto supplicio venientem, dum CD, 11/ 22
christiana sanitate sentirent. 23 "De errore in quo Origenis CD, 11/ 23
peri Archon, id est De principiis, hoc sensit, hoc CD, 11/ 23
mereretur. Non plane animarum, de quibus nesciunt quid loquantur CD, 11/ 23
explicemus urgendum est. 24 "De trinitate divina, quae per CD, 11/ 24
tamen, ut etiam cum de singulis quaeritur unusquisque eorum CD, 11/ 24
esse respondeatur; cum vero de omnibus simul, non tres CD, 11/ 24
bonitate Dei gaudet. 25 "De tripertita totius philosophiae disciplina CD, 11/ 25
tribus aliquid secundum Deum de Trinitate cogitaverint, quamvis Plato CD, 11/ 25
Sed certe cum et de natura rerum et de CD, 11/ 25
de natura rerum et de ratione indagandae veritatis et CD, 11/ 25
ratione indagandae veritatis et de boni fine, ad quem CD, 11/ 25
suavitatis intimae largitorem. 26 "De imagine summae trinitatis quae CD, 11/ 26
si nihil sit? 27 "De essentia et scientia et CD, 11/ 27
sentiant, non se ipsos de rebus, sed miseriam suam CD, 11/ 27
quodam modo radiatur, ut de his omnibus recte iudicare CD, 11/ 27
corporis ita capimus, ut de his non sensu corporis CD, 11/ 27
trinitatis imagini propinquemus." Sed de duobus illis, essentia scilicet CD, 11/ 28
est postulare, satis diximus; de amore autem, quo amantur CD, 11/ 28
vel quaerimus vel habemus; de quorum fide cur nulla CD, 11/ 28
In hoc autem libro de civitate Dei, quae non CD, 11/ 28
caelis est, id est de angelis sanctis Deo cohaerentibus CD, 11/ 28
ut possumus explicemus. 29 "De sanctorum angelorum scientia qua CD, 11/ 29
in mentibus contemplantium. 30 "De senarii numeri perfectione, qui CD, 11/ 30
et pondere disposuisti. 31 "De die septimo, in quo CD, 11/ 31
aliam velut vespertinam notitiam. De septenarii porro numeri perfectione CD, 11/ 31
gravitatis, ne forte, cum de numero multum loquimur, mensuram CD, 11/ 31
non peribit; quod non de iniquitatibus, sed de tribulationibus CD, 11/ 31
non de iniquitatibus, sed de tribulationibus ad humilitatem perducentibus CD, 11/ 31
numero significatur Spiritus Sanctus, de quo Dominus ait: Docebit CD, 11/ 31
liberis non laborant. 32 "De opinione eorum qui angelorum CD, 11/ 32
caelum, sed ante illud de quo dictum est: In CD, 11/ 32
Deo coaeternos, sed tamen de sua sempiterna et vera CD, 11/ 32
in caelis est. 33 "De duabus angelorum societatibus diversis CD, 11/ 33
dierum numerum exsequeretur. 34 "De eo quod quidam putant CD, 11/ 34
possunt simili vanitate etiam de terra dicere; nusquam enim CD, 11/ 34
in illo divino libro de constitutione mundi scripta sunt CD, 11/ 34
longe digrediendum est, iamque de duabus istis diversis inter CD, 11/ 34
in rebus humanis civitatum, de quibus deinceps dicere institui CD, 11/ 34
claudamus. LIBER XII 1 "De una bonorum angelorum malorumque CD, 12/ 1
angelorum malorumque natura." Antequam de institutione hominis dicam, ubi CD, 12/ 1
videtur: prius mihi quaedam de ipsis angelis video esse CD, 12/ 1
verumtamen mutabilia, quod non de illo, sed de nihilo CD, 12/ 1
non de illo, sed de nihilo facta sunt. Quamquam CD, 12/ 1
sint, ne quisquam, cum de angelis apostaticis loquimur, existimet CD, 12/ 2
nulla contraria est. 3 "De inimicis Dei non per CD, 12/ 3
bonum. Non enim quisquam de vitiis naturalibus, sed de CD, 12/ 3
de vitiis naturalibus, sed de voluntariis poenas luit. Nam CD, 12/ 3
a voluntate sumpsit exordium. De vitiis quippe nunc loquimur CD, 12/ 3
iustum ab iniusto. 4 "De naturis inrationalium aut vita CD, 12/ 4
aequalis esse deberet, quae de nihilo facta esset, neque CD, 12/ 4
sed ex eo quod de nihilo facta natura est CD, 12/ 6
enim quis intellegit? 8 "De amore perverso, quo voluntas CD, 12/ 8
homines pertinere, verum etiam de sanctis angelis posse dici CD, 12/ 9
modum exorta sit, sicut de angelis dictum est, iam CD, 12/ 9
vera divinitate praedixit. 10 "De opinione eorum, qui humanum CD, 12/ 10
hominum nescientium quid loquantur de natura vel institutione generis CD, 12/ 10
humani. Alii namque, sicut de ipso mundo crediderunt, semper CD, 12/ 10
non quod sciunt. 11 "De falsitate eius historiae quae CD, 12/ 11
veritate implentur, ostendit. 12 "De his qui hunc quidem CD, 12/ 12
Quod autem respondimus, cum de mundi origine quaestio verteretur CD, 12/ 13
sensisse credatur: hoc etiam de prima hominis conditione responderim CD, 12/ 13
vel etiam postea ista de initio rerum temporalium controversia CD, 12/ 13
temporalium controversia reperiret. 14 "De revolutione saeculorum, quibus certoCD, 12/ 14
enim vera beatitudo est, de cuius numquam aeternitate confiditur CD, 12/ 14
volunt; quod ille aut de his rebus dixit, de CD, 12/ 14
de his rebus dixit, de quibus superius loquebatur, hoc CD, 12/ 14
superius loquebatur, hoc est de generationibus aliis euntibus, aliis CD, 12/ 14
aliis euntibus, aliis venientibus, de solis anfractibus, de torrentium CD, 12/ 14
venientibus, de solis anfractibus, de torrentium lapsibus; aut certe CD, 12/ 14
torrentium lapsibus; aut certe de omnium rerum generibus, quae CD, 12/ 14
est falsa doctrina. 15 "De temporali conditione generis humani CD, 12/ 15
aut illud potius caelum, de quo dictum est: In CD, 12/ 16
erat mundus. Si enim de alio atque alio intellegatur CD, 12/ 16
dominatui servientem; verumtamen non de ipso genitam, sed ab CD, 12/ 16
genitam, sed ab ipso de nihilo factam nec ei CD, 12/ 16
futurum erat? 18 "Quid de incommutabili consilio ac voluntate CD, 12/ 18
illis in circuitu ambulemus, de via recta conantur avertere CD, 12/ 18
sine cogitationis alternatione numerantem, de sua humana mutabili angustaqueCD, 12/ 18
numero et pondere disposuisti; de quo et propheta dicit CD, 12/ 19
aeterna praescientia contineret. 20 "De saeculis saeculorum." Quod utrum CD, 12/ 20
haec duo aliquid aliud de saeculis saeculorum possit intellegi CD, 12/ 20
quaelibet autem illarum sententiarum de saeculis saeculorum vera sit CD, 12/ 20
aeterna vita sanctorum. 21 "De impietate eorum qui asserunt CD, 12/ 21
mentemque avertamus. Si enim de istis circuitibus et sine CD, 12/ 21
liberatio nova fit, cum de miseria liberatur in qua CD, 12/ 21
cotidie novi fiant homines, de quorum corporibus, si sapienter CD, 12/ 21
augeri, ipsi viderint, qui de rerum infinitate cohibenda tam CD, 12/ 21
quem nullus fuit. 22 "De conditione unius primi hominis CD, 12/ 22
genus instituisset humanum. 24 "De natura humanae animae creatae CD, 12/ 24
haec ipsa, quae noverunt de humanis conceptibus atque partubus CD, 12/ 24
intrinsecus efficientes causas habet de secreto et occulto naturae CD, 12/ 26
induere qualitatibus fetum, sicut de virgis variatis fecit Iacob CD, 12/ 26
motibus currerent tempora? 27 "De Platonicorum opinione qua putaverunt CD, 12/ 27
Deus creare voluit unum, de quo multitudo propagaretur, ut CD, 12/ 28
iustitia. LIBER XIII 1 "De lapsu primorum hominum, per CD, 13/ 1
est contracta mortalitas." Expeditis de nostri saeculi exortu et CD, 13/ 1
nostri saeculi exortu et de initio generis humani difficillimis CD, 13/ 1
difficillimis quaestionibus nunc iam de lapsu primi hominis, immo CD, 13/ 1
immo primorum hominum, et de origine ac propagine mortis CD, 13/ 1
superiore iam diximus. 2 "De ea morte quae animae CD, 13/ 2
corpus obnoxium est." Sed de ipso genere mortis video CD, 13/ 2
ultima poena ac sempiterna, de qua suo loco diligentius CD, 13/ 2
sive animae et corporis. De prima igitur corporis morte CD, 13/ 2
multatos, ut etiam quidquid de eorum stirpe esset exortum CD, 13/ 3
nostro opere, quod scripsimus de baptismo parvulorum, tractata ac CD, 13/ 4
sit mors malum. 6 "De generali mortis, quo animae CD, 13/ 6
nihil retribuatur peccato. 7 "De morte quam quidam non CD, 13/ 7
quoniam, quidquid temporis vivitur, de spatio vivendi demitur, et CD, 13/ 10
aut illud. Dicamus et de praesenti tempore ut possumus CD, 13/ 11
attinet ad corporis mortem, de qua nunc disserimus, iam CD, 13/ 11
quem in paradiso constituerat, de cibo vetito: Quacumque die CD, 13/ 12
confestim gratia deserente divina de corporum suorum nuditate confusi CD, 13/ 13
contentionem eius sive victoriam de prima praevaricatione gestantes. 14 CD, 13/ 13
est in peccatum, quae de illo facta est ante CD, 13/ 14
in experimentum mors altera, de qua Deus peccatum adhuc CD, 13/ 15
Neque enim corpus, quod de terra est, rediret in CD, 13/ 15
in terram ibis. 16 "De philosophis qui animae separationem CD, 13/ 16
Unde illud est quod de Scripturis nostris in superiore CD, 13/ 16
est dissolvantur a corpore, de sua facit immortalitate securos CD, 13/ 16
quidem utrum Plato verum de sideribus dicat, alia quaestio CD, 13/ 16
et beatis, quod etiam de ipso universo mundo, tamquam CD, 13/ 16
Si quis hoc etiam de igne similiter affirmet et CD, 13/ 17
prohibet, ut hoc etiam de terrestribus corporibus Deus possit CD, 13/ 17
fugiendum, fugiant dii eorum de globis siderum, fugiat Iuppiter CD, 13/ 17
globis siderum, fugiat Iuppiter de caelo et terra; aut CD, 13/ 17
compulit poena peccati. 18 "De terrenis corporibus, quae philosophi CD, 13/ 18
nostram fidem redarguunt philosophi de ponderibus corporum. Nolo enim CD, 13/ 18
in nihilo. Fortassis enim de ipso medio mundi loco CD, 13/ 18
possint dissolutione seiungi, ut de carne hominis, cui donat CD, 13/ 18
detrahat ponderis tarditatem? Sed de fide resurrectionis mortuorum et CD, 13/ 18
fide resurrectionis mortuorum et de corporibus eorum immortalibus diligentiusCD, 13/ 18
volunt carere corporibus." Nunc de corporibus primorum hominum quod CD, 13/ 19
sive hominum sive bestiarum de proximo revolvantur. In hac CD, 13/ 19
in aeterna puritate durare. De quo Platonico dogmate iam CD, 13/ 19
sapientium animas ita voluisse de corporeis nexibus liberari, ut CD, 13/ 19
fallit, qui eis etiam de capillorum suorum integritate securitatem CD, 13/ 20
mortem (qui status eis de ligno vitae, quod in CD, 13/ 20
esuriendo ac sitiendo sentirent; de ligno autem vitae propterea CD, 13/ 20
intellegibili, paradiso sapientia Dei, de qua scriptum est: Lignum CD, 13/ 20
est amplectentibus eam. 21 "De paradiso, in quo primi CD, 13/ 21
salva veritate narrationis historicae de corporali loco." Unde nonnulli CD, 13/ 21
duo filii Abrahae, unus de ancilla, alius de libera CD, 13/ 21
unus de ancilla, alius de libera, quia duo Testamenta CD, 13/ 21
dicit Apostolus; aut ideo de nulla petra Moyse percutiente CD, 13/ 21
scilicet ipsam ecclesiam, sicut de illa legitur in Cantico CD, 13/ 21
alia commodius dici possunt de intellegendo spiritaliter paradiso nemine CD, 13/ 21
narratione commendata credatur. 22 "De corporibus sanctorum post resurrectionemCD, 13/ 22
putabatis. Sed si forte de angelis aliud credibilius disputari CD, 13/ 22
potest, certe fides Christiana de ipso Salvatore non dubitat CD, 13/ 22
23 "Quid intellegendum sit de corpore animali et de CD, 13/ 23
de corpore animali et de corpore spiritali, et qui CD, 13/ 23
non quia corpus, quod de terra factum est, non CD, 13/ 23
conveniat. Primus autem homo de terra terrenus in animam CD, 13/ 23
fit anima discedente: propterea de morte secunda nihil dixisse CD, 13/ 23
quamvis Scriptura non dixerit de homine primo, qui est CD, 13/ 23
differentiam dicens: Primus homo de terra terrenus, secundus homo CD, 13/ 23
terra terrenus, secundus homo de caelo. Qualis terrenus, tales CD, 13/ 23
et imaginem eius, qui de caelo est. Hoc Apostolus CD, 13/ 23
hominem vult intellegi, quia de caelo venit, ut terrenae CD, 13/ 23
ista hominis prima conditio, de qua beatissimus Paulus ad CD, 13/ 23
formavit Deus hominem pulverem de terra. Quod quidam planius CD, 13/ 24
Et finxit Deus hominem de limo terrae, quoniam superius CD, 13/ 24
fuerat: Fons autem ascendebat de terra et irrigabat omnem CD, 13/ 24
formavit Deus hominem pulverem de terra, sicut graeci codices CD, 13/ 24
Hunc igitur formatum hominem de terrae pulvere sive limo CD, 13/ 24
Scriptura locuta est, pulverem de terra animale corpus factum CD, 13/ 24
non amittunt, etiam cum de singulis loquimur. Quis enim CD, 13/ 24
vel in poenis, cum de anima sola possit hoc CD, 13/ 24
est, cum hoc nisi de solo corpore non possit CD, 13/ 24
enim flatus ille corporeus de carnis ore procedens substantia CD, 13/ 24
finxit Deus hominem pulverem de terra et insufflavit sive CD, 13/ 24
nisi spiritum, sive hominis (de quo ait Apostolus: Quis CD, 13/ 24
sed Creatorem, sicut est de quo dicit Dominus in CD, 13/ 24
dictum est, non solum de Creatore, sed etiam de CD, 13/ 24
de Creatore, sed etiam de creatura dici solere manifestum CD, 13/ 24
sicut illa animalia viveret, de quibus dixit: Producat terra CD, 13/ 24
autem nos possumus non de nostra natura, qua homines CD, 13/ 24
qua homines sumus, sed de isto aere circumfuso, quem CD, 13/ 24
ita omnipotens Deus non de sua natura neque subiacenti CD, 13/ 24
subiacenti creatura, sed etiam de nihilo potuit facere flatum CD, 13/ 24
ut sciant isti, qui de Scripturis loqui volunt et CD, 13/ 24
postea spiritale. Primus homo de terra terrenus, secundus homo CD, 13/ 24
terra terrenus, secundus homo de caelo. Qualis terrenus, tales CD, 13/ 24
et imaginem eius qui de caelo est. De quibus CD, 13/ 24
qui de caelo est. De quibus omnibus apostolicis verbis CD, 13/ 24
generis pace viventium. 2 "De vita carnali, quae non CD, 14/ 2
ubi posuerunt eum; cum de sola Christi carne loqueretur CD, 14/ 2
carne loqueretur, quam sepultam de monumento putabat ablatam: ita CD, 14/ 2
etiam idem Apostolus agens de hoc corruptibili corpore, de CD, 14/ 3
de hoc corruptibili corpore, de quo paulo ante dixerat CD, 14/ 3
ingemiscimus, habitaculum nostrum quod de caelo est superindui cupientes CD, 14/ 3
non stetit, ut non de Dei, sed de suo CD, 14/ 3
non de Dei, sed de suo mendacium loqueretur, qui CD, 14/ 3
in veritate et veritatem de illius, non de suo CD, 14/ 4
veritatem de illius, non de suo mendacium loqueretur. Nam CD, 14/ 4
mendacium loqueretur. Nam et de homine alio loco idem CD, 14/ 4
Unde hoc, nisi quia de Deo potest bene esse CD, 14/ 4
quem delinquendo deserit, non de se ipso, secundum quem CD, 14/ 4
dii essetis. 5 "Quod de corporis animaeque natura tolerabilior CD, 14/ 5
potest motibus agitari. 6 "De qualitate voluntatis humanae, sub CD, 14/ 6
si bonus. Quod dicimus, de Scripturis probemus. Concupiscit Apostolus CD, 14/ 7
quae est in Christo. De tristitia vero, quam Cicero CD, 14/ 7
possit in bono. 8 "De tribus perturbationibus, quas in CD, 14/ 8
quod facit sapiens; gaudium de bono adepto est, quod CD, 14/ 8
devitare; tristitia porro quia de malo est, quod iam CD, 14/ 8
possint potius quam gaudere de malis, quia gaudium proprie CD, 14/ 8
fieri ab hominibus, ut de turpioribus taceam, certe luxuriosa CD, 14/ 8
Alcibiadem ferunt (si me de nomine hominis memoria non CD, 14/ 8
esse non posse. 9 "De perturbationibus animi, quarum affectus CD, 14/ 9
quod ad istam quaestionem de animi perturbationibus attinet, iam CD, 14/ 9
ostendentes eos non tam de rebus, quam de verbis CD, 14/ 9
tam de rebus, quam de verbis cupidiores esse contentionis CD, 14/ 9
doctum ab illo, unctum de illo, crucifixum cum illo CD, 14/ 9
et continuum dolorem cordis de Israelitis habentem, quod ignorantes CD, 14/ 9
Hi motus, hi affectus de amore boni et de CD, 14/ 9
de amore boni et de sancta caritate venientes si CD, 14/ 9
etiam illos sacer Psalmus, de quibus ait: Sustinui qui CD, 14/ 9
est. Timor namque ille, de quo dicit apostolus Ioannes CD, 14/ 9
non est in caritate, de quo ipse apostolus Paulus CD, 14/ 9
tale peccatum, ut hoc de ligno admitterent, quod de CD, 14/ 10
de ligno admitterent, quod de muliere Dominus ait: Si CD, 14/ 10
reddita resurrectione mortuorum. 11 "De lapsu primi hominis, in CD, 14/ 11
quid boni etiam sic de illo esset ipse facturus CD, 14/ 11
non quam genuit Creator de semetipso, sicut genuit Verbum CD, 14/ 11
sunt omnia; quia, etsi de terrae pulvere Deus finxit CD, 14/ 11
omnisque terrena materies omnino de nihilo est, animamque de CD, 14/ 11
de nihilo est, animamque de nihilo factam dedit corpori CD, 14/ 11
quam esse subditus eligens de spiritali paradiso cecidit (de CD, 14/ 11
de spiritali paradiso cecidit (de cuius lapsu sociorumque eius CD, 14/ 11
diaboli laqueis implicati. 12 "De qualitate peccati a primis CD, 14/ 12
facere voluntatem. Hoc itaque de uno cibi genere non CD, 14/ 12
voluntati cupiditas resistebat, quod de poena transgressionis postea subsecutumCD, 14/ 12
deficiat, ex hoc quod de nihilo facta est. Nec CD, 14/ 13
placuerant quaerendo suum. 14 "De superbia transgressoris, quae ipsa CD, 14/ 14
cederetur, anteponendum fuit. 15 "De iustitia retributionis quam primi CD, 14/ 15
civilia bella testantur? 16 "De libidinis malo, cuius nomen CD, 14/ 16
ipsa non sequitur. 17 "De nuditate primorum hominum, quam CD, 14/ 17
quibus nomina imposuit, et de illa legitur: Vidit mulier CD, 14/ 17
transgressione violarunt, scriptum est de illis: Et aperti sunt CD, 14/ 17
cetera membrorum carent. 18 "De pudore concubitus non solum CD, 14/ 18
iuste miscetur uxori. 20 "De vanissima turpitudine Cynicorum." Hoc CD, 14/ 20
in singulis expietur. 21 "De benedictione multiplicandae fecunditatis humanaeCD, 14/ 21
constitutos per hanc libidinem, de qua erubescendo eadem membra CD, 14/ 21
id est per libidinem, de qua videmus etiam ipsam CD, 14/ 21
coierunt eosque genuerunt. 22 "De copula coniugali a Deo CD, 14/ 22
est reluctari. Neque enim de spiritu qui imperat et CD, 14/ 22
carne quae obtemperat, aut de animo rationali qui regit CD, 14/ 22
cupiditate quae regitur, aut de virtute contemplativa quae excellit CD, 14/ 22
contemplativa quae excellit et de activa quae subditur, aut CD, 14/ 22
activa quae subditur, aut de intellectu mentis et sensu CD, 14/ 22
sensu corporis, sed aperte de vinculo coniugali, quo invicem CD, 14/ 22
propter originem feminae, quae de masculi latere creata est CD, 14/ 22
nunc per Dei gratiam de multitudine colligitur peccatorum, quousque CD, 14/ 23
in librisde Republica, cum de imperiorum differentia disputaret et CD, 14/ 23
Verum tamen haec libido, de qua nunc disserimus, eo CD, 14/ 23
manus, et quod modo de hac re nobis volentibus CD, 14/ 23
sed in omnia, quae de huiusmodi membris sensum cogitantis CD, 14/ 23
tam honestum esset, quam de aliis cum loquimur corporis CD, 14/ 23
donec infidelitatem refellam, non de fide rerum inexpertarum, sed CD, 14/ 23
fide rerum inexpertarum, sed de sensu expertarum argumentantem. Legit CD, 14/ 23
mirabiles nonnulla ut volunt de corpore facientium, quae alii CD, 14/ 24
paululum praecordiis contrectatis tamquam de sacculo quod placuerit integerrimumCD, 14/ 24
si clarius loquerentur, tamquam de longinquo se audire postea CD, 14/ 24
si turpiter viveret. 25 "De vera beatitudine, quam temporalis CD, 14/ 25
in quem flagrabat caritas de corde puro et conscientia CD, 14/ 26
usus naturam utramque coniungeret. De rebus loquimur nunc pudendis CD, 14/ 26
quoniam praeoccupante peccato exilium de paradiso ante meruerunt, quam CD, 14/ 26
et liberatis non solum de ipsis, verum etiam de CD, 14/ 26
de ipsis, verum etiam de non liberatis, quid eis CD, 14/ 26
perverteret ordinem rerum? 27 "De peccatoribus, et angelis et CD, 14/ 27
erat institutus, ut, si de adiutorio Dei fideret bonus CD, 14/ 27
Quia et ipsum fidere de adiutorio Dei non quidem CD, 14/ 27
gratia valeret, ostendere. 28 "De qualitate duarum civitatum, terrenae CD, 14/ 28
omnibus. LIBER XV 1 "De duobus ordinibus generationis humanae CD, 15/ 1
fines ab initio procurrentis." De felicitate paradisi vel de CD, 15/ 1
De felicitate paradisi vel de ipso paradiso et de CD, 15/ 1
de ipso paradiso et de vita ibi primorum hominum CD, 15/ 1
potuimus earum congruentes auctoritati de his rebus in superioribus CD, 15/ 1
magnis et difficillimis quaestionibus de initio vel mundi vel CD, 15/ 1
iste finis est earum, de quo post loquendum est CD, 15/ 1
est. Nunc autem quoniam de exortu earum sive in CD, 15/ 1
nascentes, istarum duarum civitatum, de quibus disputamus, excursus est CD, 15/ 1
prius. Scriptum est itaque de Cain, quod condiderit civitatem CD, 15/ 1
temporis fine regnabunt. 2 "De filiis carnis et filiis CD, 15/ 2
sicut futura est, veritatis. De hac imagine serviente et CD, 15/ 2
hac imagine serviente et de illa, quam significat, libera CD, 15/ 2
duos filios habuit, unum de ancilla et unum de CD, 15/ 2
de ancilla et unum de libera. Sed ille quidem CD, 15/ 2
Sed ille quidem, qui de ancilla, secundum carnem natus CD, 15/ 2
natus est; qui autem de libera, per repromissionem; quae CD, 15/ 2
liberavit. Haec forma intellegendi de apostolica auctoritate descendens locumCD, 15/ 2
filiis Abrahae, quod unus de ancilla, quae dicebatur Agar CD, 15/ 2
Ismael, alter est autem de Sara libera secundum repromissionem CD, 15/ 2
natus Isaac. Uterque quidem de semine Abrahae; sed illum CD, 15/ 2
divinum beneficium commendatur. 3 "De sterilitate Sarrae, quam Dei CD, 15/ 3
et desperatione prolis saltem de ancilla sua concupiscens habere CD, 15/ 3
sua concupiscens habere, quod de se ipsa non se CD, 15/ 3
dedit eam fetandam viro, de quo parere voluerat nec CD, 15/ 3
itaque etiam sic debitum de marito utens iure suo CD, 15/ 3
perfecte concors oboedientia caritatis. "De terrenae civitatis vel concertationeCD, 15/ 4
societate laetatur, qualis esse de talibus laetitia rebus potest CD, 15/ 4
quae inerat augeatur. 5 "De primo terrenae civitatis auctore CD, 15/ 5
fuerat huius terrenae civitatis, de qua loquimur, caput futura CD, 15/ 5
cives erant. Ambo gloriam de romanae reipublicae institutione quaerebant CD, 15/ 5
id est illa inoboedientia, de qua in libro quarto CD, 15/ 6
te et ipsum; item de peccatis, in quibus multorum CD, 15/ 6
habeant. Propter hoc et de venia invicem danda multa CD, 15/ 6
dimiseritis unusquisque fratri suo de cordibus vestris. Hoc modo CD, 15/ 6
aeterna pace regnabit. 7 "De causa et pertinacia sceleris CD, 15/ 7
quoniam Ioannes apostolus, cum de his fratribus loqueretur: Non CD, 15/ 7
maxime arguit Deus, tristitiam de alterius bonitate, et hoc CD, 15/ 7
intellegatur concupiscentia ipsa carnalis, de qua dicit Apostolus: Caro CD, 15/ 7
eodem divino Libro et de muliere, quando post peccatum CD, 15/ 7
dictum est ad Cain de peccato vel de vitiosa CD, 15/ 7
Cain de peccato vel de vitiosa carnis concupiscentia, hoc CD, 15/ 7
concupiscentia, hoc isto loco de peccatrice femina; ubi intellegendum CD, 15/ 7
et praenuntiarentur omnia, quae de civitate, cuius aeternum erit CD, 15/ 8
aeternum erit regnum, et de rege eius eodemque conditore CD, 15/ 8
ventura; ita ut nec de altera societate hominum taceretur CD, 15/ 8
ita concludat, ut dicat de illo, de quo loquebatur CD, 15/ 8
ut dicat de illo, de quo loquebatur: Et genuit CD, 15/ 8
quippe fuerat et ipse de Adam pro illo, quem CD, 15/ 8
concumbendo miscuisset. Nam et de ipso patre omnium Adam CD, 15/ 8
Saram coniugem procreato. 9 "De longa vita hominum quae CD, 15/ 9
fuit ante diluvium et de amplior humanorum corporum forma CD, 15/ 9
nobilissimus eorum poeta Virgilius de ingenti lapide, quem in CD, 15/ 9
nobile diffamatumque diluvium! Sed de corporum magnitudine plerumque incredulosCD, 15/ 9
nunc non est? 10 "De differentia qua inter Hebraeos CD, 15/ 10
hebraeos et nostros codices de ipso numero annorum nonnulla CD, 15/ 10
quae in superioribus quinque de centum annis antequam gigneret CD, 15/ 10
ut dictum est. 11 "De annis Mathusalae, cuius aetas CD, 15/ 11
si verum est quod de numero annorum in hebraeis CD, 15/ 11
in hebraeis codicibus invenitur. De illis autem septuaginta interpretibus CD, 15/ 11
posset aetate unius, qui de duobus, quos solos terra CD, 15/ 11
multiplicari genus humanum. 12 "De opinione eorum qui primorum CD, 15/ 12
ut in septimo requiesceret (de qua re in libro CD, 15/ 12
annos aetatis. Quid dicam de Cainan eius filio, qui CD, 15/ 12
illud Iudaeorum esse mendacium, de quo superius satis actum CD, 15/ 13
illos memorabiles viros hoc de invidenda gentibus veritate unum CD, 15/ 13
quis dixerit, cum primum de bibliotheca Ptolomaei describi ista CD, 15/ 13
hoc in illa quaestione de vita Mathusalae non absurdum CD, 15/ 13
ubi non est ista de centum annis prius additis CD, 15/ 13
scriptoris tribuatur errori, qui de bibliotheca supradicti regis codicem CD, 15/ 13
brevissimos nuncupabant, et hoc de maturitate pubertatis, qua idonea CD, 15/ 13
in octava generatione, antequam de Mathusalam nasceretur Lamech, cum CD, 15/ 13
inveniebat, addebat. Hoc autem de viginti annis merito putaremus CD, 15/ 13
non fuerat, non quidem de centum annis, verum tamen CD, 15/ 13
centum annis, verum tamen de quantulocumque numero prius detracto CD, 15/ 13
diluvium fuisse defunctus. 14 "De parilitate annorum, qui eisdem CD, 15/ 14
vel non multo amplius, de quibus dictum est: Et CD, 15/ 14
invenitur et nostros, neque de hac antiquorum longaevitate dissentit CD, 15/ 14
ipsis, cum adhibet testimonia de Scripturis, uti apostolica invenitur CD, 15/ 14
quae dicitur civitas Dei, de qua ut scriberemus, laborem CD, 15/ 14
Exinde digeruntur generationes aliae de Cain, aliae de illo CD, 15/ 15
aliae de Cain, aliae de illo, quem genuit Adam CD, 15/ 15
duae series generationum, una de Seth, altera de Cain CD, 15/ 15
una de Seth, altera de Cain, has duas, de CD, 15/ 15
de Cain, has duas, de quibus agimus, distinctis ordinibus CD, 15/ 15
inhiantem vel inhaerentem: nullus de progenie Cain, cum dinumerata CD, 15/ 15
coniugatus; quando quidem etiam de ipso legitur: Et genuit CD, 15/ 15
quaestio nos fatiget. 16 "De iure coniugiorum, quod dissimile CD, 15/ 16
natas, sed tamen amabant de suo genere ducere uxores CD, 15/ 16
quamvis generatricem, tamen libidinem, de qua erubescere videmus et CD, 15/ 16
Noe post diluvium, cum de arca fuisset egressus, hostias CD, 15/ 16
hostias Deo legitur immolasse. De qua re in praecedentibus CD, 15/ 16
Deo deberi sciunt. 17 "De duobus ex uno genitore CD, 15/ 17
et feminae. Nam sic de illo scriptum est: Masculum CD, 15/ 17
seorsus commemoratarum pater, quid de filio eius sacra haec CD, 15/ 17
invocare nomen Domini Dei, de quo dictum est: Suscitavit CD, 15/ 18
oportebat in eo, qui de patre generationum in meliorem CD, 15/ 18
alium prophetam dictum Apostolus de hoc populo intellegit ad CD, 15/ 18
immortalitate beatitudinis sempiternae. 19 "De significatione, quae in EnochCD, 15/ 19
Romanos volens intellegi, qui de Assaraco per Troianos originem CD, 15/ 19
ingens populus Hebraeorum. 20 "De eo quod Cain successio CD, 15/ 20
ad huius saeculi finem, de quo Dominus ait: Filii CD, 15/ 20
in illis, quae veniunt de semine Seth, intendebat pervenire CD, 15/ 20
minorem credamus esse veriorem, de mille sescentis quinquaginta sex CD, 15/ 20
solutam esse quaestionem: aut de sera pubertate, proportione tam CD, 15/ 20
tam longae vitae, aut de filiis qui commemorantur in CD, 15/ 20
commendandum videtur. Nunc enim de generationibus loquimur; illae vero CD, 15/ 20
usque ad illum finem, de quo locutus sum, donec CD, 15/ 21
eius nomine condita est. De his est enim, de CD, 15/ 21
De his est enim, de quibus cantatur in Psalmo CD, 15/ 21
sine divino adiutorio. 22 "De lapsu filiorum Dei alienigenarum CD, 15/ 22
eis, qui experti essent, de quorum fide dubitandum non CD, 15/ 23
labi potuisse crediderim; nec de his dixisse apostolum Petrum CD, 15/ 23
puniendos reservari; sed potius de illis, qui primum apostatantes CD, 15/ 23
testis est. Nam et de Ioanne scriptum est: Ecce CD, 15/ 23
illius, qui natus est de Seth, filius resurrectionis, et CD, 15/ 23
proferuntur et continent istas de gigantibus fabulas, quod non CD, 15/ 23
filios, qui secundum carnem de Seth propagati sunt, in CD, 15/ 23
mirandum est, quod etiam de ipsis gigantes nasci potuerunt CD, 15/ 23
modo intellegendum sit quod de eis qui diluvio perdendi CD, 15/ 24
diluvio mortuus est, quos de semine Seth propagatos sancta CD, 15/ 24
quoniam feci eos. 25 "De ira Dei, quae incommutabilem CD, 15/ 25
sui paenitet, cuius est de omnibus omnino rebus tam CD, 15/ 25
homini iusto et, sicut de illo Scriptura veridica loquitur CD, 15/ 26
credentes initiantur. Et quod de lignis quadratis fieri iubetur CD, 15/ 26
in Hebraeorum libris aliquid de Christo esse prophetatum. Et CD, 15/ 26
quae dicuntur, ad hanc de qua loquimur Dei civitatem CD, 15/ 26
eo, quod omnes gentes de tribus filiis Noe post CD, 15/ 26
dici potest. Hoc etiam de ceteris, quae hic exponenda CD, 15/ 26
concordiam revocanda sunt. 27 "De arca atque diluvio nec CD, 15/ 27
in utroque sexu, bina de immundis, septena de mundis CD, 15/ 27
bina de immundis, septena de mundis. Qui mihi videntur CD, 15/ 27
autem scrupulosissime quaeri solet de minutissimis bestiolis, non solum CD, 15/ 27
quae possunt sine concubitu de quibusque rebus vel rerum CD, 15/ 27
Alia sunt quippe quae de quibusque rebus sine concubitu CD, 15/ 27
hoc uno manifestissimo etiam de ceteris, quae obscurius aliquanto CD, 15/ 27
in Christo? Sem quippe, de cuius semine in carne CD, 16/ 2
et male agendo exhonorant. De talibus ergo dictum est CD, 16/ 2
Ipse quippe plantavit vineam, de qua dicit propheta: Vinea CD, 16/ 2
Israel est, et bibit de vino eius: sive ille CD, 16/ 2
ille calix hic intellegatur, de quo dicit: Potestis bibere CD, 16/ 2
est apparuit, eius infirmitas, de qua dicit Apostolus: Etsi CD, 16/ 2
deinceps usque ad Abraham de iustorum aliquorum, qui pie CD, 16/ 2
civitatem Dei; quia et de hominibus, qui non sunt CD, 16/ 2
et quodammodo religentur. 3 "De generationibus trium filiorum Noe CD, 16/ 3
deinceps intuendae, et quod de his dicendum videtur, attexendum CD, 16/ 3
sunt, nepotes autem septem de duobus filiis eius, tres CD, 16/ 3
Chalanne in terra Sennaar. De terra illa exivit Assur CD, 16/ 3
quod est credibilius, seorsum de illo propter eius eminentiam CD, 16/ 3
Quod vero dictum est de terra illa, id est CD, 16/ 3
terra illa, id est de terra Sennaar, quae pertinebat CD, 16/ 3
maximus filius. Unde apparet de progenie Sem exortos fuisse CD, 16/ 3
sed nationes septem. Et de sexta, velut de sexto CD, 16/ 3
Et de sexta, velut de sexto filio, gens commemoratur CD, 16/ 3
hoc filiis nepotibusque computatis de progenie Cham triginta unus CD, 16/ 3
intellegi voluit omnium, qui de stirpe eius exorti sunt CD, 16/ 3
nominatus in progenie veniente de Sem et praelatus etiam CD, 16/ 3
aliis gentibus addebantur. 4 "De diversitate linguarum principioque BabylonisCD, 16/ 4
fuerat intimatum, ubi, cum de illo Scriptura loqueretur, ait CD, 16/ 4
nobisque incomprehensibilibus fecit. 5 "De descensione Domini ad confundendamCD, 16/ 5
quando factus est homo, de angelis intellegi quod dictum CD, 16/ 6
est in hoc opere de locutionibus Dei. Aut enim CD, 16/ 6
ambigat? Sed quaestio est de omni genere bestiarum, quae CD, 16/ 7
curiosioris historiae. Quid dicam de Cynocephalis, quorum canina capita CD, 16/ 8
Qualis autem ratio redditur de monstrosis apud nos hominum CD, 16/ 8
nos hominum partubus, talis de monstrosis quibusdam gentibus reddi CD, 16/ 8
tamen vera sunt quae de illarum nationum varietate et CD, 16/ 8
bestias, possent illi historici de sua curiositate gloriantes velut CD, 16/ 8
Sed si homines sunt, de quibus illa mira conscripta CD, 16/ 8
aut illa, quae talia de quibusdam gentibus scripta sunt CD, 16/ 8
sui, domibus habitaret. 10 "De generatione Sem, in cuius CD, 16/ 10
appareat quare sit dictum de filiis Heber: Nomen unius CD, 16/ 10
atque regnorum repleri potuerint de genere Sem, maxime propter CD, 16/ 10
pauciores annos perhibent inveniri, de quibus rationem aut nullam CD, 16/ 10
vera remaneret, quae descendunt de semine Sem per Arphaxat CD, 16/ 10
est usque ad unum, de filiis hominum dictum est CD, 16/ 10
hominum dictum est, non de filiis Dei. Nam praemissum CD, 16/ 10
Nam praemissum est: Deus de caelo prospexit super filios CD, 16/ 10
prima illa communis, quoniam de poena venit illa multiplicatio CD, 16/ 11
manentia nomina apparent. 12 "De articulo temporis in Abraham CD, 16/ 12
igitur Tharae domus erat, de quo natus est Abraham CD, 16/ 12
causa, priusquam Deus inciperet de arca fabricanda loqui ad CD, 16/ 12
in Charra. Tacetur autem de uno eius filio, qui CD, 16/ 13
sui, et eduxit illos de regione Chaldaeorum ire in CD, 16/ 13
accepit puer decem camelos de camelis domini sui et CD, 16/ 13
camelis domini sui et de omnibus bonis domini sui CD, 16/ 13
Nachor frater Abrahae exisse de regione Chaldaeorum sedesque constituisse CD, 16/ 13
Audiat dominus noster verbum de ore pueri sui, et CD, 16/ 13
et referam tibi veritatem de populo, qui habitat iuxta CD, 16/ 13
et non exibit mendacium de ore servi tui. Haec CD, 16/ 13
Chaldaeorum gloriosi, sed declinaverunt de via parentum suorum et CD, 16/ 13
Deus eorum, ut exirent de habitatione sua et irent CD, 16/ 13
eis colebatur Deus. 14 "De annis Tharae, qui in CD, 16/ 14
suae neminem continet. 15 "De tempore profectionis Abrahae, qua CD, 16/ 15
secundum praeceptum Dei exiit de Charra." Quod vero commemorata CD, 16/ 15
Dominus ad Abram: Exi de terra tua et de CD, 16/ 15
de terra tua et de cognatione tua et de CD, 16/ 15
de cognatione tua et de domo patris tui, et CD, 16/ 15
mortem patris sui exiit de Charra? Cum enim esset CD, 16/ 15
Abraham, quando egressus est de Charra, fiunt anni centum CD, 16/ 15
Thara, quando exiit Abraham de illa Mesopotamiae civitate; agebat CD, 16/ 15
egressus est; sed annus de illo loco profectionis eius CD, 16/ 15
ideo praetermiserat, ut prius de Thara id quod incohatum CD, 16/ 15
Dominus ad Abram: Exi de terra tua, et cetera CD, 16/ 15
Abrahae, quando egressus est de Charra, ex illo computarentur CD, 16/ 15
illo computarentur, ex quo de igne Chaldaeorum liberatus, non CD, 16/ 15
ait ad illum: Exi de terra tua et de CD, 16/ 15
de terra tua et de cognatione tua et de CD, 16/ 15
de cognatione tua et de domo patris tui, et CD, 16/ 15
Tunc Abraham egressus est de terra Chaldaeorum et habitavit CD, 16/ 15
Dei verba egressus est de terra Chaldaeorum, cum dicat CD, 16/ 15
est pater eius, exiit de Charra; sed: Inde hic CD, 16/ 15
terra Chanaan, non profectionem de Charra post mortem patris CD, 16/ 15
hoc est iam egresso de terra Chaldaeorum, dicit Deus CD, 16/ 15
Chaldaeorum, dicit Deus: Exi de terra tua et de CD, 16/ 15
de terra tua et de cognatione tua et de CD, 16/ 15
de cognatione tua et de domo patris tui, non CD, 16/ 15
filio fratris sui exiret de Charra. 16 "De ordine CD, 16/ 15
exiret de Charra. 16 "De ordine et qualitate promissionum CD, 16/ 16
veri, oracula apparere coeperunt de populo piorum, quem prophetica CD, 16/ 16
Dominus ad Abram: Exi de terra tua et de CD, 16/ 16
de terra tua et de cognatione tua et de CD, 16/ 16
de cognatione tua et de domo patris tui et CD, 16/ 16
vero longe praestantiorem non de carnali, sed de spiritali CD, 16/ 16
non de carnali, sed de spiritali semine, per quod CD, 16/ 16
mox ut facta est de Charra exierit Abraham; quoniam CD, 16/ 16
triginta annos exitum esse de Aegypto, quando lex data CD, 16/ 16
commemorat apostolus Paulus. 17 "De tribus excellentioribus gentium regnisCD, 16/ 17
in occidente Babyloniam. 18 "De iterato alloquio Dei ad CD, 16/ 18
promittitur." Egressus ergo Abraham de Charra septuagesimo quinto anno CD, 16/ 18
rursus divinum accepit oraculum, de quo ita scriptum est CD, 16/ 18
terram hanc. Nihil hic de illo semine dictum est CD, 16/ 18
est omnium gentium, sed de illo solo, de quo CD, 16/ 18
sed de illo solo, de quo pater est unius CD, 16/ 18
illa possessa est. 19 "De Sarrae pudicitia in Aegypto CD, 16/ 19
quam speraret in Deum. De qua re contra calumniantem CD, 16/ 19
Denique factum est, quod de Domino praesumpsit Abraham. Nam CD, 16/ 19
non fuisse permissum. 20 "De secessione Loth et Abrahae CD, 16/ 20
dividat, minor eligat. 21 "De tertia promissione Dei qua CD, 16/ 21
etsi expulsi sunt Israelitae de Hierosolymis, manent tamen in CD, 16/ 21
semen est Abrahae. 22 "De superatis ab Abraham hostibus CD, 16/ 22
Sodomorum, quando et Loth de captivitate eripuit, et a CD, 16/ 22
erat sacerdos Dei excelsi; de quo in Epistula, quae CD, 16/ 22
illis umbris praenotabantur. 23 "De verbo Domini ad Abraham CD, 16/ 23
promitteret valde multam, ille de posteritate sollicitus quemdam Eliezer CD, 16/ 23
ille vernaculus, sed qui de ipso Abraham fuerat exiturus CD, 16/ 23
nondum fuerat circumcisus. 24 "De significatione sacrificii quod Abraham CD, 16/ 24
est, cum poposcisset ut de his quae crediderat doceretur CD, 16/ 24
Deus, qui eduxi te de regione Chaldaeorum, ut dem CD, 16/ 24
divinitus atque dicta sunt, de quibus singulis enucleate disserere CD, 16/ 24
hic similitudo data est de animalibus, iuvenca et capra CD, 16/ 24
huius, pastum quemdam suum de carnalium divisione quaerentes. Quod CD, 16/ 24
ac tribulationem futuram fidelium, de qua Dominus dicit in CD, 16/ 24
affligent eos quadringentis annis, de populo Israel, qui fuerat CD, 16/ 24
Quemadmodum enim scriptum est de Thara patre Abrahae; Et CD, 16/ 24
Isaac, propter semen Abrahae, de quo ista praedicuntur. Computantur CD, 16/ 24
est civitas Rhinocorura. 25 "De Agar ancilla Sarrae, quam CD, 16/ 25
consequuntur filiorum Abrahae, unius de Agar ancilla, alterius de CD, 16/ 25
de Agar ancilla, alterius de Sara libera, de quibus CD, 16/ 25
alterius de Sara libera, de quibus in libro superiore CD, 16/ 25
nullo modo est inurendum de hac concubina crimen Abrahae CD, 16/ 25
obtemperanter, nulla intemperanter! 26 "De testificatione Dei ad Abraham CD, 16/ 26
Abraham, qua eidem seni de sterili Sarra filium spondet CD, 16/ 26
hic; sed qui exiet de te, ille erit heres CD, 16/ 26
alieno, qui non est de semine tuo, circumcisione circumcidetur CD, 16/ 26
die, interibit anima illa de genere eius, quia testamentum CD, 16/ 26
semini eius post illum. De Ismael autem ecce exaudivi CD, 16/ 26
Hic apertiora promissa sunt de vocatione gentium in Isaac CD, 16/ 26
gratia, non natura, quia de sene et anu sterili CD, 16/ 26
imperata est circumcisio, quando de Sarra promissus est filius CD, 16/ 26
saeculi tenditur finem. 27 "De masculo, qui si octavo CD, 16/ 27
die, interibit anima illa de genere eius, quia testamentum CD, 16/ 27
regeneratus, interibit anima illa de genere eius, quia testamentum CD, 16/ 27
meum dissipavit, non nisi de ista circumcisione intellegi cogeret CD, 16/ 27
dissipaverit, liberum est intellegere de illo testamento dictum, cuius CD, 16/ 27
hoc quisquam non nisi de ista circumcisione dictum esse CD, 16/ 27
originalis obligatione peccati. 28 "De commutatione nominum Abrahae et CD, 16/ 28
vocabatur, interpretatur Pater excelsus. De nomine autem mutato Sarrae CD, 16/ 28
solita mulierum adhuc fluant, de iuvene parere potest, de CD, 16/ 28
de iuvene parere potest, de seniore non potest; quamvis CD, 16/ 28
possit ille senior, sed de adulescentula gignere, sicut Abraham CD, 16/ 28
Abraham post mortem Sarrae de Cettura potuit, quia vividam CD, 16/ 28
soleat ista quaestio, quod de Cettura postea genuit Abraham CD, 16/ 28
senex, sed temporis nostri, de nulla potest femina gignere CD, 16/ 28
hominem decrepitae senectutis. 29 "De tribus viris vel angelis CD, 16/ 29
cum rursus filius Isaac de Sarra promitteretur Abrahae, divinum CD, 16/ 29
gentes secundum fidem. 30 "De Loth a Sodomis liberato CD, 16/ 30
caelesti igne consumptis et de Abimelech, cuius consupiscentia castitati CD, 16/ 30
Post hanc promissionem liberato de Sodomis Loth et veniente CD, 16/ 30
et veniente igneo imbre de caelo tota illa regio CD, 16/ 30
Abimelech, quod in Aegypto de coniuge fecerat, eique intacta CD, 16/ 30
vere soror mea est de patre, sed non de CD, 16/ 30
de patre, sed non de matre, quia de patre CD, 16/ 30
non de matre, quia de patre suo soror erat CD, 16/ 30
suo soror erat Abrahae, de quo propinqua eius erat CD, 16/ 30
aetate posset adamari. 31 "De Isaac secundum promissionem nato CD, 16/ 31
Abrahae secundum promissionem Dei de Sarra filius, eumque nominavit CD, 16/ 31
post aliquantulum tempus ancilla de domo eicitur cum filio CD, 16/ 31
Dei, figuram gerit. 32 "De oboedientia et fide Abrahae CD, 16/ 32
probatus est filii, et de morte Sarrae." Inter haec CD, 16/ 32
longum est, temptatur Abraham de immolando dilectissimo filio ipso CD, 16/ 32
namque illi Deus, cum de ancilla et fil io CD, 16/ 32
vocavit illum angelus Domini de caelo et dixit: Abraham CD, 16/ 32
angelus Domini Abraham secundo de caelo dicens: Per me CD, 16/ 32
Hoc modo est illa de vocatione gentium in semine CD, 16/ 32
biennium fuisse defunctus. 33 "De Rebecca nepte Nachor, quam CD, 16/ 33
viro suo ipsi uxorem. De Cettura autem, quam post CD, 16/ 34
promissionis deputantur in semine, de quo dictum est: In CD, 16/ 34
quem centenarius genuit. 35 "De geminis adhuc in utero CD, 16/ 35
sunt et duo populi de ventre tuo separabuntur et CD, 16/ 35
nullum erat. Sed nunc de hac re dicere aliquid CD, 16/ 35
Idumaeorum, quae nata est de maiore, cui duo nomina CD, 16/ 35
Christianis evidenter impletur? 36 "De oraculo et benedictione, quam CD, 16/ 36
aliquotiens pater eius acceperat. De quo oraculo sic scriptum CD, 16/ 36
sane etiam ipse periculum de pulchritudine coniugis, cum habitaret CD, 16/ 36
impudicis et nequitiae suae de Scripturis sanctis patrocinia requirentibus CD, 16/ 36
praeferre quis ambigat? 37 "De his, quae in Esau CD, 16/ 37
Et det tibi Deus de rore caeli et de CD, 16/ 37
de rore caeli et de ubertate terrae et multitudinem CD, 16/ 37
impletur; eius est benedictio de rore caeli, hoc est CD, 16/ 37
rore caeli, hoc est de verborum pluvia divinorum, et CD, 16/ 37
verborum pluvia divinorum, et de ubertate terrae, hoc est CD, 16/ 37
alia festinare compellit. 38 "De misso Iacob in Mesopotamiam CD, 16/ 38
ad accipiendam uxorem et de visione, quam in itinere CD, 16/ 38
in itinere somniavit, et de quattuor ipsius feminis, cum CD, 16/ 38
sume tibi inde uxorem de filiabus Laban, fratris matris CD, 16/ 38
Sed adhuc erat ambiguum de duobus geminis filiis Isaac CD, 16/ 38
in somnis accepit oraculum, de quo sic scriptum est CD, 16/ 38
sum. Et surrexit Iacob de somno suo et dixit CD, 16/ 38
Evangelio, ubi, cum dixisset de Nathanael: Ecce vere Israelita CD, 16/ 38
acciderit quattuor habere feminas, de quibus duodecim filios et CD, 16/ 38
esset sterilis, ancillam suam, de qua filios ipsa susciperet CD, 16/ 38
illo fuerat in itinere de Mesopotamia redeunte luctatus, typum CD, 16/ 39
sunt in ea stirpe, de quibus prophetice praedictum est CD, 16/ 39
novem annos habere pronepotes de filiis, quos ex eadem CD, 16/ 40
est ut intrarent. Nam de ipso Ioseph eadem Scriptura CD, 16/ 40
quem videtur ingressus. 41 "De benedictione, quam Iacob in CD, 16/ 41
ceteris occurrit Iudas, quia de tribu Iuda exortus est CD, 16/ 41
ex Iuda et dux de femoribus eius, donec veniant CD, 16/ 41
namque pertinet potestatem, quod de resurrectione eius adiunctum est CD, 16/ 41
se ipse, qui etiam de corpore suo dixit: Solvite CD, 16/ 41
eius inebriati poculo eius, de quo canit Psalmus: Et CD, 16/ 41
quam fit exponendo. 42 "De filiis Ioseph, quos Iacob CD, 16/ 42
pertinet, nec Iudaei venerint de semine Esau, sed Idumaei CD, 16/ 42
Idumaei; nec Christianae gentes de Iacob, sed potius Iudaei CD, 16/ 42
istum secundum fidem? 43 "De temporibus Moysi et Iesu CD, 16/ 43
quattuor annos, donec exiretur de terra Aegypti, in modum CD, 16/ 43
mox ut exitum est de Aegypto et in deserto CD, 16/ 43
eum per victimam passionis de hoc mundo transiturum ad CD, 16/ 43
Christus, quinquagesimo die veniret de caelo Spiritus Sanctus, qui CD, 16/ 43
reddi Abrahae prima promissio de gente una, id est CD, 16/ 43
et terra Chanaan, nondum de omnibus gentibus et toto CD, 16/ 43
sacramentum. LIBER XVII 1 "De temporibus prophetarum." Promissiones Dei CD, 17/ 1
praecipiente unxit in regem, de cuius ceteri stirpe succederent CD, 17/ 1
a Prophetis sunt praedicta de Christo, cum moriendo decedentibus CD, 17/ 1
pertinere, ita sunt multa de Christo regnoque caelorum, quae CD, 17/ 1
sit impleta promissio Dei de terra Chanaan, quam in CD, 17/ 2
vero longe praestantiorem non de carnali, sed de spiritali CD, 17/ 2
non de carnali, sed de spiritali semine, per quod CD, 17/ 2
regnare iam coeperat, impletis de ipso populo promissionibus Dei CD, 17/ 2
per quem populus idem de servitute Aegyptia liberatus et CD, 17/ 2
impleta fuerat promissio Dei de terra Chanaan a quodam CD, 17/ 2
Christi fuerat impleturus. 3 "De tripertitis significationibus prophetarum, quaeCD, 17/ 3
qui regem David argueret de peccato gravi et ei CD, 17/ 3
eorum, ut educerem eos de terra Aegypti, quoniam ipsi CD, 17/ 3
pertineat, si, quidquid ibi de illa vel propter illam CD, 17/ 3
eos, qui potuerint illic de quacumque re gesta sensum CD, 17/ 3
revocanda esse fateatur? 4 "De praefigurata commutatione Israelitici regniCD, 17/ 4
regni et sacerdotii et de his quae Anna, mater CD, 17/ 4
non est praetereundum silentio, de rerum mutatione futurarum, quod CD, 17/ 4
excelsa, neque procedat magniloquium de ore vestro. Quoniam Deus CD, 17/ 4
a terra pauperem et de stercore erigit inopem, ut CD, 17/ 4
unius putabuntur esse mulierculae, de nato sibi filio gratulantis CD, 17/ 4
dicat quod tanto ante de se prophetatum per os CD, 17/ 4
excelsa, neque exeat magniloquium de ore vestro; quoniam Deus CD, 17/ 4
Dei ad Babyloniam pertinentibus, de sua virtute praesumentibus, in CD, 17/ 4
subiecti, utique quia superbi, de suo putantes, non de CD, 17/ 4
de suo putantes, non de Dei, posse placere se CD, 17/ 4
Suscitat a terra pauperem, de nullo melius quam de CD, 17/ 4
de nullo melius quam de illo intellego, qui propter CD, 17/ 4
est, ditaremur. Ipsum enim de terra suscitavit tam cito CD, 17/ 4
quod additum est: Et de stercore erigit inopem. Inops CD, 17/ 4
ut Christum lucri facerem. De terra ergo suscitatus est CD, 17/ 4
omnes divites pauper, et de illo stercore erectus est CD, 17/ 4
eis, nisi ab illo, de quo hic continuo dictum CD, 17/ 4
refertur praeceptum,caritas est de corde puro et conscientia CD, 17/ 4
Spiritu cum ascendisset implevit. De quibus ancillae Ierusalem, hoc CD, 17/ 4
exaltabit cornum christi sui? De quo enim supra dictum CD, 17/ 4
quae peperit septem. 5 "De his quae ad Heli CD, 17/ 5
Quamquam enim non esset de alia tribu Samuel, quam CD, 17/ 5
altari, tamen non erat de filiis Aaron, cuius progenies CD, 17/ 5
veniret, quo ista, quae de sacerdotio mutando tanto ante CD, 17/ 5
remansit Iudaeis, quibus, ut de semine Aaron ordinaretur, in CD, 17/ 5
patris eius, non eum de proximo patre dicere, sed CD, 17/ 5
proximo patre dicere, sed de illo Aaron, qui primus CD, 17/ 5
primus sacerdos est institutus, de cuius progenie ceteri sequerentur CD, 17/ 5
ad sacerdotium, nisi Aaron? De huius ergo stirpe isto CD, 17/ 5
factum est mutandi sacerdotii de domo huius, quo signo CD, 17/ 5
hominum, sed ipsius sacerdotii de filiis Aaron. Quod autem CD, 17/ 5
Samuel. Proinde quae sequuntur, de Christo Iesu Novi Testamenti CD, 17/ 5
conversabitur; sicut superius dixerat de domo Aaron: Dixi: Domus CD, 17/ 5
Coram Christo meo transibit, de ipsa domo utique intellegendum CD, 17/ 5
utique intellegendum est, non de illo sacerdote, qui est CD, 17/ 5
Potest et transibit intellegi de morte ad vitam, omnibus CD, 17/ 5
animae; sed ita hoc de Deo tropice, non proprie CD, 17/ 5
me; ut intellegant homines de illa ineffabili natura, non CD, 17/ 5
adorare ei, non proprie de domo dicitur huius Heli CD, 17/ 5
Heli, sed illius Aaron, de qua usque ad adventum CD, 17/ 5
Iesu Christi homines remanserunt, de quo genere etiam nunc CD, 17/ 5
usque non desunt. Nam de illa domo huius Heli CD, 17/ 5
ordinem Aaron. Ergo si de illis est praedestinatis reliquiis CD, 17/ 5
illis est praedestinatis reliquiis, de quibus alius propheta dixit CD, 17/ 5
gratiae factae sunt; quia de talibus reliquiis bene intellegitur CD, 17/ 5
reliquiis bene intellegitur esse, de quo dictum est: Qui CD, 17/ 5
nisi brevitate verbi fidei, de quo commemorat Apostolus dictum CD, 17/ 5
sacrificii genus eleganter expressit, de quo dicit sacerdos ipse CD, 17/ 5
se cibos domui Aaron de victimis Veteris Testamenti, ubi CD, 17/ 5
Testamento sacrificium Christianorum. 6 "De Iudaico sacerdotio et regno CD, 17/ 6
occidere, atque ita suspicionem de animo eius, qua sanctum CD, 17/ 6
vocantur et quaestus. 7 "De disruptione regni Israelitici, qua CD, 17/ 7
Dominus regnum ab Israel de manu tua hodie et CD, 17/ 7
Dominus regnum ab Israel de manu tua hodie, quadraginta CD, 17/ 7
ideo dictum, quia nullus de stirpe eius fuerat regnaturus CD, 17/ 7
Disrupit Dominus regnum Israel de manu tua; sed sicut CD, 17/ 7
Dominus regnum ab Israel de manu tua; ut hoc CD, 17/ 7
tua; ut hoc intellegatur de manu tua, quod est CD, 17/ 7
carnaliter, sed spiritaliter regnaturo. De quo cum dicitur: Et CD, 17/ 7
conversione eius magnificantes Deum. De qua re non dubito CD, 17/ 7
prolatam divinitus fuisse sententiam de ista divisione populi Israel CD, 17/ 7
enim prodest Testamentum Vetus de monte Sina in servitutem CD, 17/ 7
quippe intentio ipsa mutatur de Vetere ad Novum, ut CD, 17/ 7
usque adiuvat Deus. 8 "De promissionibus ad David in CD, 17/ 8
quod ad rem qua de agimus pertinet. Cum regi CD, 17/ 8
Dominus omnipotens: Accepi te de ovili ovium, ut esses CD, 17/ 8
post te, qui erit de ventre tuo, et praeparabo CD, 17/ 8
non exhibebat. Unde quaedam de illo ita scripta sunt CD, 17/ 8
ita scripta sunt, quasi de ipso ista praedicta sint CD, 17/ 8
post te, qui erit de ventre tuo, et praeparabo CD, 17/ 8
aedificaret domum Deo, non de lignis et lapidibus, sed CD, 17/ 8
lignis et lapidibus, sed de hominibus, qualem illum aedificare CD, 17/ 8
octogensimo octavo sit prophetia de Christo his, quae in CD, 17/ 9
super potentem, exaltavi electum de populo meo. Inveni David CD, 17/ 9
dies caeli. Quae omnia de Domino Iesu intelleguntur, quando CD, 17/ 9
propter formam servi, quam de semine David idem Mediator CD, 17/ 9
virgine. Continuo etiam dicitur de peccatis filiorum eius tale CD, 17/ 9
positum est et quasi de Salomone proclivius accipitur. Ibi CD, 17/ 9
vero cum ageret tamquam de David, ut quiddam eiusmodi CD, 17/ 9
Ab eis, cum loqueretur de filiis eius, non de CD, 17/ 9
de filiis eius, non de ipso; sed dixit: ab CD, 17/ 9
Filiorum eius; ut intellegamus de ipso dici quodammodo, quod CD, 17/ 9
ipso dici quodammodo, quod de eius corpore dicitur. Propter CD, 17/ 9
Propter quod etiam ipse de caelo, cum corpus eius CD, 17/ 9
meum, et quae procedunt de labiis meis non reprobabo CD, 17/ 9
Hoc quippe factum est de regno Salomonis in posteris CD, 17/ 10
differtur, quid factum sit de regno terrenae Ierusalem, ubi CD, 17/ 10
si legatur, historia. 11 "De substantia populi Dei, quae CD, 17/ 11
primi hominis in vanitatem de veritate collapsa est, propter CD, 17/ 11
mortem, eruet animam suam de manu inferni?. Quis est CD, 17/ 11
semine David, Christus Iesus? De quo dicit Apostolus, quod CD, 17/ 11
sed animam suam eruerit de manu inferni, quo propter CD, 17/ 11
eruerit autem potestate illa, de qua in Evangelio dicit CD, 17/ 11
intellegenda sit flagitatio promissorum de quibus in psalmo dicitur CD, 17/ 12
tempore, quo fit Aethan, de cuius nomine titulum iste CD, 17/ 12
ipsa propter templum Dei de hominibus factum, non de CD, 17/ 12
de hominibus factum, non de lapidibus, ubi habitet in CD, 17/ 12
peregrinatione ducenda est. 14 "De studio David in dispositione CD, 17/ 14
omnia, quae in psalmis de Christo et ecclesia prophetantur CD, 17/ 15
quid in Psalmis David de Domino Iesu Christo vel CD, 17/ 15
quia testimonium, quod profertur, de contextione totius Psalmi debet CD, 17/ 15
versiculos decerpere videamur, velut de grandi carmine, quod non CD, 17/ 15
grandi carmine, quod non de re illa, sed de CD, 17/ 15
de re illa, sed de alia longeque diversa reperiatur CD, 17/ 15
rex David idemque propheta de Christo et eius Ecclesia CD, 17/ 15
et eius Ecclesia prophetaverit, de rege scilicet et civitate CD, 17/ 15
civitate quam condidit. 16 "De his, quae in quadragensimo CD, 17/ 16
aut tropice." Quamlibet enim de quacumque re propriae sint CD, 17/ 16
et divino amore coniunctam, de qua dicitur in his CD, 17/ 16
sicut in alio Psalmo de illa dicitur: Civitas regis CD, 17/ 16
rex noster: Erues me de contradictionibus populi, constitues me CD, 17/ 16
annuntiatum credidit, ut merito de illo diceretur: In obauditu CD, 17/ 16
ut homo esset, assumpsit. De qua civitate Psalmus alius CD, 17/ 16
rebus manifestissimis convenire. 17 "De his quae ad sacerdotium CD, 17/ 17
psalmo centensimo nono, et de his quae in psalmo CD, 17/ 17
Abraham, quis ambigere permittitur, de quo ista dicantur? Ad CD, 17/ 17
ipse dominabitur gentium. 18 "De psalmo tertio et de CD, 17/ 18
De psalmo tertio et de quadragensimo et de quinto CD, 17/ 18
et de quadragensimo et de quinto decimo et de CD, 17/ 18
de quinto decimo et de sexagensimo septimo, in quibus CD, 17/ 18
et resurrectio Domini prophetatur." De resurrectione quoque eius nequaquam CD, 17/ 18
et evigilatio resurrectio, quam de Christo sic oportuit prophetari CD, 17/ 18
post passionem resurrectionemque Christi de sedibus suis bellica strage CD, 17/ 18
nesciebat eum ipse Salvator, de quo ante iam dixerat CD, 17/ 18
sperasse, quod tunc speraverant de Iuda discipuli eius, quando CD, 17/ 18
utique dicere non possunt de propheta et rege David CD, 17/ 18
non utique oportuit eum de hac vita exitus alios CD, 17/ 18
nisi per mortem. 19 "De psalmo sexagensimo octavo, in CD, 17/ 19
vitia intelleguntur animorum. Ista de Psalmis, hoc est de CD, 17/ 19
de Psalmis, hoc est de prophetia regis David, satis CD, 17/ 19
cuncta illa noverunt, et de his, quae fortasse firmiora CD, 17/ 19
existimant, non querantur. 20 "De regno ac merito David CD, 17/ 20
ac merito David et de filio ipsius Salomone eaque CD, 17/ 20
prorsus inter eos sit, de quibus ipse ait: Beati CD, 17/ 20
illum et liberabit eum de manibus contrariorum. Contumelia et CD, 17/ 20
et auferamus eius memoriam de terra, possessionem eius pretiosam CD, 17/ 20
ita obscurum est, ut de Christo et possessione eius CD, 17/ 20
ante perstrinximus, cum ageremus de sterili, quae peperit septem CD, 17/ 20
quae peperit septem, nonnisi de Christo et Ecclesia, mox CD, 17/ 20
sensu dixit: Venite, manducate de meis panibus et bibite CD, 17/ 20
exhibet secundum ordinem Melchisedech de corpore et sanguine suo CD, 17/ 20
illud magis commemorandum existimo de hoc libro, quod pertinet CD, 17/ 20
non eos fallit spes, de qua dicit Apostolus: Spes CD, 17/ 20
huius operis terminandi. 21 "De regibus post Salomonem sive CD, 17/ 21
fuerat facta divisio. 22 "De Hieroboam, qui impietate idolatriae CD, 17/ 22
genua contra Bahal. 23 "De vario utriusque regni Hebraeorum CD, 17/ 23
eos Christus invenit. 24 "De prophetis, qui vel apud CD, 17/ 24
tempore, ex quo redierunt de Babylonia, post Malachiam, Aggaeum CD, 17/ 24
quae auctoritatem canonis obtinerent. De quorum praedictis, quae ad CD, 17/ 24
oneremus. LIBER XVIII 1 "De his, quae usque ad CD, 18/ 1
septem voluminibus disputata sunt." De civitatum duarum, quarum Dei CD, 18/ 1
voluminibus decem prioribus feci. De hac vero mea, quam CD, 18/ 1
consideratione legentium comparari. 2 "De terrenae civitatis regibus atqueCD, 18/ 2
doctissimus Marcus Varro scribens de gente populi Romani, velut CD, 18/ 2
re ipsa. Nam loquens de illis:Atheniensium, inquit, res CD, 18/ 2
Cum vero egresso Abraham de Babylonia promisit ei Deus CD, 18/ 2
Sicyonios Abrahae centenario Isaac de promissione sit natus, vel CD, 18/ 3
Esau et Iacob gemini de Rebecca sint editi." Huius CD, 18/ 3
centenario patri filius Abrahae de Sarra coniuge, quae sterilis CD, 18/ 3
fuisse hominem diceret. 4 "De temporibus Iacob et filii CD, 18/ 4
pertinens ad civitatem Dei, de qua scribimus, maiore utique CD, 18/ 4
eum rex praefecerat Aegypto de carcere liberatum, quo eum CD, 18/ 4
mentiturae veste etiam derelicta de manibus attrahentis aufugiens non CD, 18/ 4
et duobus famis. 5 "De Api rege Argivorum, quem CD, 18/ 5
Et constitutum est etiam de illo, ut, quisquis eum CD, 18/ 5
corporaliter appareret; sicut Iacob de virgis variatis, ut oves CD, 18/ 5
ex Iuda et dux de femoribus eius, donec veniant CD, 18/ 6
per quem populus Dei de servitute Aegyptia liberatus est CD, 18/ 8
Prometheus, quem propterea ferunt de luto formasse homines, quia CD, 18/ 8
eius innotuit. Quod enim de capite Iovis nata canitur CD, 18/ 8
atque nobilius, ludificantibus daemonibus de lite deorum suorum, maris CD, 18/ 9
maris et feminae, et de victoria per feminas feminae CD, 18/ 9
10 "Quid Varro tradat de nuncupatione Areopagi et de CD, 18/ 10
de nuncupatione Areopagi et de diluvio Deucalionis." Et tamen CD, 18/ 10
fidem adhibere figmentis, ne de maiestatis eorum dignitate indignum CD, 18/ 10
celebrata, opinionem aliam quamdam de obscurarum notitia litterarum causam CD, 18/ 10
ne Areon pagon Athenienses de nomine Martis et pagi CD, 18/ 10
non minus hoc, quod de Marte dicitur, falsum esse CD, 18/ 10
asseverans, quam illud quod de tribus deabus, Iunone scilicet CD, 18/ 10
adipiscendo apud iudicem Paridem de pulchritudinis excellentia certasse narranturCD, 18/ 10
fabulosam, sed historicam rationem de Athenarum vocabulo reddens tantam CD, 18/ 10
litem suis litteris inserit, de cuius nomine potius illa CD, 18/ 10
verum est, primus homo de terra, terrenus; secundus homo CD, 18/ 11
terra, terrenus; secundus homo de caelo. Rexit autem populum CD, 18/ 11
Athenienses quarto Erichthonio. 12 "De sacris falsorum deorum, quae CD, 18/ 12
deorum cultores illud, quod de rege Cretensium diximus, historicae CD, 18/ 12
veritati, hoc autem, quod de Iove poetae cantant, theatra CD, 18/ 12
nimirum alius, non ille, de quo supra locuti sumus CD, 18/ 12
deos colunt, et cum de illis haec negant, ab CD, 18/ 12
temporibus fabulae fictae sunt de Triptolemo, quod iubente Cerere CD, 18/ 13
terris frumenta volando contulerit; de Minotauro, quod bestia fuerit CD, 18/ 13
inde exire non poterant; de Centauris, quod equorum hominumque CD, 18/ 13
hominumque fuerit natura coniuncta; de Cerbero, quod sit triceps CD, 18/ 13
sit triceps inferorum canis; de Phryxo et Helle eius CD, 18/ 13
quod vecti ariete volaverint; de Gorgone, quod fuerit crinita CD, 18/ 13
aspicientes convertebat in lapides; de Bellerophonte, quod equo pinnis CD, 18/ 13
equus Pegasus dictus est; de Amphione, quod citharae suavitate CD, 18/ 13
lapides mulserit et attraxerit; de fabro Daedalo et eius CD, 18/ 13
sibi coaptatis pinnis volaverint; de Oedipo, quod monstrum quoddam CD, 18/ 13
suo praecipitio perire compulerit; de Antaeo, quem necavit Hercules CD, 18/ 13
secundum librum Marcus Varro De populi Romani gente finivit CD, 18/ 13
ab aliis et ficta de Iove, dici non potest CD, 18/ 13
non potest quantum mali de hominum praesumpserint cordibus, quod CD, 18/ 13
tanto eos, qui haec de illo dicere ausi sunt CD, 18/ 13
potius sacrilegia sunt instituta, de quorum rabiosa turpitudine post CD, 18/ 13
erubescerent, non timerent. 14 "De theologis poetis." Per idem CD, 18/ 14
etiam theologi dicerentur, quoniam de diis carmina faciebant, sed CD, 18/ 14
ordinati, et si quid de uno vero Deo inter CD, 18/ 14
tamen putantes deam. 15 "De occasu regni Argivorum, quo CD, 18/ 15
eam sine diuturna expositione de Christo demonstrare prolatam 41 CD, 18/ 15
Laurentum Picus esse coepisset. De huius Pici patre Saturno CD, 18/ 15
qui negant hominem fuisse; de quo alii scripserunt, quod CD, 18/ 15
mortuis hominibus detulerunt. 16 "De Diomede post excidium Troiae CD, 18/ 16
proelia perhibentur armatae. 17 "De incredibilibus commutationibus hominum quidCD, 18/ 17
alia non minus incredibilia de illa maga famosissima Circe CD, 18/ 17
mutavit in bestias, et de Arcadibus, qui sorte ducti CD, 18/ 17
quemdam Demaenetum, cum gustasset de sacrificio, quod Arcades immolato CD, 18/ 17
18 "Quid credendum sit de transformationibus, quae arte daemonum CD, 18/ 18
hominibus videntur accidere." Sed de ista tanta ludificatione daemonum CD, 18/ 18
Et quid dicemus, nisi de medio Babylonis esse fugiendum CD, 18/ 18
ita spiritaliter intellegitur, ut de huius saeculi civitate, quae CD, 18/ 18
est inhaerendum, per quem de imis ad summa conscendimus CD, 18/ 18
in Italia audiebamus talia de quadam regione illarum partium CD, 18/ 18
si aliquid tale faciunt, de qualibus factis ista vertitur CD, 18/ 18
Silvio Aeneae filio, non de Creusa, de qua fuit CD, 18/ 19
filio, non de Creusa, de qua fuit Ascanius, qui CD, 18/ 19
tertius ibi regnavit, sed de Lavinia Latini filia, quem CD, 18/ 19
traditur fuisse porrectum. 20 "De successione ordinis regii apud CD, 18/ 20
reges habere coeperunt. 21 "De regibus Latii, quorum primus CD, 18/ 21
virginem fecerat, quam volunt de Marte geminos concepisse, isto CD, 18/ 21
tanta civitas condenda fuerat, de aqua divinitus liberatis per CD, 18/ 21
regnare coeperat Osee. 23 "De Sibylla Erythraea, quae inter CD, 18/ 23
inter alias Sibyllas cognoscitur de Christo evidentia multa cecinisse CD, 18/ 23
sane Erythraea Sibylla quaedam de Christo manifesta conscripsit; quod CD, 18/ 23
facundiae multaeque doctrinae, cum de Christo colloqueremur, graecum nobis CD, 18/ 23
In his latinis versibus de graeco utcumque translatis ibi CD, 18/ 23
Lactantius operi suo quaedam de Christo vaticinia Sibyllae, quamvis CD, 18/ 23
Increpantes enim eos Prophetae de iniquitatibus et impietatibus suis CD, 18/ 25
nos canonica scripta retinentur. De quibus me aliqua positurum CD, 18/ 26
video esse faciendum. 27 "De temporibus Prophetarum, quorum oracula CD, 18/ 27
in libris quique tunc de vocatione gentium multa cecinerunt CD, 18/ 27
libris potuimus invenire, quoniam de suis diebus tacent. Tenduntur CD, 18/ 27
quae gentibus imperaret. 28 "De his, quae ad Evangelium CD, 18/ 28
vivi. Hoc testimonium propheticum de vocatione populi gentium, qui CD, 18/ 28
sunt quaerite. Amos quoque de rebus talibus sic prophetat CD, 18/ 28
29 "Quae ab Isaia de Christo et Ecclesia sint CD, 18/ 29
mala futura praedixit, etiam de Christo et Ecclesia, hoc CD, 18/ 29
et Ecclesia, hoc est de rege et ea quam CD, 18/ 29
rationem operis terminandi unum de multis hoc loco ponam CD, 18/ 29
quibus non est nuntiatum de illo, videbunt, et qui CD, 18/ 29
quis enarrabit? Quoniam tolletur de terra vita eius. Ab CD, 18/ 29
Dominus vult purgare eum de plaga. Si dederitis pro CD, 18/ 29
eorum traditus est. Haec de Christo. Iam vero de CD, 18/ 29
de Christo. Iam vero de Ecclesia, quod sequitur, audiamus CD, 18/ 29
nisi ut significaret Christum de profundo inferni die tertio CD, 18/ 30
post haec, et effundam de Spiritu meo super omnem CD, 18/ 30
in illis diebus effundam de Spiritu meo. 31 "Quae CD, 18/ 30
et Naum et Ambacu de salute mundi in Christo CD, 18/ 31
praenuntiata reperiantur." Tres prophetae de minoribus, Abdias, Naum, AmbacumCD, 18/ 31
esse pro gentibus: possumus de Christo agnoscere, quod ait CD, 18/ 31
qui crediderunt, ut eruerentur de potestate tenebrarum et transferrentur CD, 18/ 31
completam esse cognoscimus. Ambacum de quo alio quam de CD, 18/ 31
de quo alio quam de Christi adventu, qui futurus CD, 18/ 31
et non morabitur? 32 "De prophetia quae in oratione CD, 18/ 32
nesciunt quod faciunt? Deus de Theman veniet et sanctus CD, 18/ 32
Theman veniet et sanctus de monte umbroso et condenso CD, 18/ 32
Quod hic dictum est: De Theman veniet, alii interpretati CD, 18/ 32
enim bona, praecidit mala, de quibus ei dicitur: Disrupisti CD, 18/ 32
eius, illo scilicet cantico, de quo similia quaedam dicuntur CD, 18/ 32
et dulcius nominare. 33 "De Christo et vocatione Gentium CD, 18/ 33
sint praefati." Ieremias propheta de maioribus est, sicut Isaias CD, 18/ 33
est, sicut Isaias, non de minoribus, sicut ceteri, de CD, 18/ 33
de minoribus, sicut ceteri, de quorum scriptis nonnulla iam CD, 18/ 33
invenimus. Sophonias autem unus de minoribus adiungitur ei. Nam CD, 18/ 33
iam coeperat. Prophetans ergo de Christo Ieremias: Spiritus, inquit CD, 18/ 33
habetur. Rursus idem propheta de ipso: Ecce, inquit, dies CD, 18/ 33
eum: Dominus iustus noster. De vocatione etiam gentium, quae CD, 18/ 33
libro septimo decimo posui de Testamento Novo, cuius est CD, 18/ 33
Ieremia prophetabat, haec praedicta de Christo interim ponam: Exspecta CD, 18/ 33
et adorabit eum vir de loco suo, omnes insulae CD, 18/ 33
Israel. Hae sunt reliquiae, de quibus alibi prophetatur, quod CD, 18/ 33
gentis reliquiae crediderunt. 34 "De prophetia Danielis et Ezechielis CD, 18/ 34
factitatum est ante nos. De potestate vero eius et CD, 18/ 34
Christum significans, quia carnem de David semine assumpsit; propter CD, 18/ 34
Et salvos eos faciam de universis sedibus suis, in CD, 18/ 34
erit omnium eorum. 35 "De trium prophetarum vaticinio, id CD, 18/ 35
movit terram ingenti miraculo de ipso virginis partu; movit CD, 18/ 35
veniet desideratus cunctis gentibus, de novissimo eius exspectatur adventu CD, 18/ 35
dilectum esse credentibus. Zacharias de Christo et Ecclesia: Exsulta CD, 18/ 35
in spiritu prophetiae loquens de remissione peccatorum per eius CD, 18/ 35
tui emisisti vinctos tuos de lacu, in quo non CD, 18/ 35
iustitiae, sed iniquitatis lutum. De hoc quippe etiam in CD, 18/ 35
dicitur: Et eduxit me de lacu miseriae et de CD, 18/ 35
de lacu miseriae et de luto limi. Malachias prophetans CD, 18/ 35
et munus non suscipiam de manu vestra. Ab ortu CD, 18/ 35
vobis, nec accipiam munus de manibus vestris, cessasse negare CD, 18/ 35
Dicit enim paulo post de ipso ex persona Dei CD, 18/ 35
est et angelus nuntius. De ipso quippe iterum dicit CD, 18/ 35
praenuntiavit adventum; primum scilicet, de quo ait: Et subito CD, 18/ 35
est in carnem suam, de qua dixit in Evangelio CD, 18/ 35
dixistis: In quo detraximus de te? Dixistis: Vanus est CD, 18/ 35
qui dicitur dies iudicii; de quo suo loco, si CD, 18/ 35
voluerit, loquemur uberius. 36 "De Esdra et libris Machabaeorum CD, 18/ 36
Romulo eminuisse fertur, quando de fontibus Israel in eis CD, 18/ 37
quae res gestas continet, de quibus eidem Scripturae canonicae CD, 18/ 38
esse apparet illorum. 39 "De hebraicis litteris, quae numquam CD, 18/ 39
docent. Nulla igitur gens de antiquitate suae sapientiae super CD, 18/ 39
solet falso et inaniter de suarum doctrinarum antiquitate gloriari CD, 18/ 39
Trismegistus iste Mercurius. 40 "De Aegyptiorum mendacissima vanitate, quaeCD, 18/ 40
quam refellendi sunt, qui de spatio temporum tam diversa CD, 18/ 40
videatur auctoritas, inter se de rebus gestis ab aetatis CD, 18/ 40
recte beateque vivamus. 41 "De philosophicarum opinionum dissensionibus, etCD, 18/ 41
controversias hominum dissidentium, non de agris et domibus vel CD, 18/ 41
quacumque pecuniaria ratione, sed de his rebus, quibus aut CD, 18/ 41
eumque ipse providentissimus administret, de honestate virtutum, de amore CD, 18/ 41
administret, de honestate virtutum, de amore patriae, de fide CD, 18/ 41
virtutum, de amore patriae, de fide amicitiae, de bonis CD, 18/ 41
patriae, de fide amicitiae, de bonis operibus atque omnibus CD, 18/ 41
dati sunt septuaginta duo, de singulis duodecim tribubus seni CD, 18/ 42
iam videmus effectum. 43 "De auctoritate Septuaginta interpretum, quae CD, 18/ 43
44 "Quid intellegendum sit de Ninevitarum excidio, cuius denuntiatio CD, 18/ 44
rerum gestarum inhaerere cupientem de somno excitaverint Septuaginta interpretesCD, 18/ 44
plus quam primae; quod de Novo Testamento dictum esse CD, 18/ 45
quae electa sunt Domini de cunctis gentibus, id est CD, 18/ 45
gentibus, id est homines, de quibus ipse Iesus in CD, 18/ 45
Antea quippe, ex quo de Babyloniae captivitate reversi sunt CD, 18/ 45
et Hyrcanus inter se de imperio dimicantes vires adversus CD, 18/ 45
ex Iuda, neque dux de femoribus eius, donec veniat CD, 18/ 45
in humilitate patientiae. 46 "De ortu Salvatoris nostri, secundum CD, 18/ 46
caro factum est, et de dispersione Iudaeorum per omnes CD, 18/ 46
prophetias nos non finxisse de Christo; quas plurimi eorum CD, 18/ 46
resurrectionem crediderunt in eum, de quibus praedictum est: Si CD, 18/ 46
Ceteri vero excaecati sunt, de quibus praedictum est: Fiat CD, 18/ 46
illas prophetias Christianos finxisse de Christo, quae Sibyllae nomine CD, 18/ 46
quidem illae sufficiunt, quae de nostrorum inimicorum codicibus proferunturCD, 18/ 46
Psalmis, quos legunt etiam, de hac re praemissa est CD, 18/ 46
legem Dei ad hoc, de quo agimus, testimonium nihil CD, 18/ 46
est, eos prophetiarum, quae de Christo praemissae sunt, testes CD, 18/ 46
receptus, legitur aliquid prophetasse de Christo, si in nostram CD, 18/ 47
si negant, facillime convincuntur de sancto et mirabili viro CD, 18/ 47
Sed quaecumque aliorum prophetiae de Dei per Iesum Christum CD, 18/ 47
convincendos quoslibet alienos, si de hac re contenderint, nostrosque CD, 18/ 47
quam ut divina praedicta de Christo ea proferantur, quae CD, 18/ 47
scripta sunt; quibus avulsis de sedibus propriis et propter CD, 18/ 47
Christus, quoniam petra illa, de qua hoc dictum est CD, 18/ 48
quae electa sunt Domini de cunctis gentibus. Tunc enim CD, 18/ 48
non venient nisi electa, de quibus dicit Apostolus: Sicut CD, 18/ 48
pauci vero electi, non de his, qui vocati sic CD, 18/ 48
vocati sic venerunt, ut de convivio proicerentur, sed de CD, 18/ 48
de convivio proicerentur, sed de electis demonstraturus est aedificatam CD, 18/ 48
erit, semper erit. 49 "De indiscreta multiplicatione Ecclesiae, qua CD, 18/ 49
linguis omnibus locuturam. 50 "De praedicatione Evangelii, quae per CD, 18/ 50
et ubi rursus eis de adventu eius novissimo requirentibus CD, 18/ 50
nomini salubriter subderentur, quod de terra crudeliter auferre conati CD, 18/ 50
falsorum, prodest dolentibus, quoniam de caritate descendit, qua eos CD, 18/ 51
magnae consolationes fiunt etiam de correctionibus eorum, quae piorum CD, 18/ 51
iucunditate perfundunt, quantis doloribus de sua perditione cruciaverant. SicCD, 18/ 51
hoc sentiunt, dicturi sunt de persecutione, qua ipse Dominus CD, 18/ 52
et occisum: quid agent de illa, quae, posteaquam Christus CD, 18/ 52
ubi fugati atque dispersi de Ierosolymis fratres, ubi Saulus CD, 18/ 52
tempora inter atrocissimas persecutiones, de quibus nimis longum est CD, 18/ 52
Deinde quid respondent etiam de Iuliano, quem non numerant CD, 18/ 52
regibus praeter illam novissimam, de qua nullus ambigit Christianus CD, 18/ 52
audaci praesumptione revocantes. 53 "De tempore novissimae persecutionis nulliCD, 18/ 53
potestate. Non utique illi de hora vel die vel CD, 18/ 53
die vel anno, sed de tempore interrogaverant, quando istud CD, 18/ 53
ab eis aliquid certum de Scripturae canonicae auctoritate profertur CD, 18/ 53
auctoritate profertur. Omnium vero de hac re calculantium digitos CD, 18/ 53
litterata digna credere ista de Christo, quae credere non CD, 18/ 53
Christum non habent. 54 "De stultissimo mendacio paganorum, quo CD, 18/ 54
baptizatus. Propter hoc enim de illo prophetia illa praecesserat CD, 18/ 54
quod Testamentum vocatur Vetus. De hac autem, quae per CD, 18/ 54
quem credidit Petrus; Petri de Christo aedificati sermonibus, non CD, 18/ 54
cuius nullus est finis; de quibus ambarum finibus deinceps CD, 18/ 54
Quod in quaestione, quam de finibus bonorum et malorum CD, 19/ 1
posse Varro perspexerit." Quoniam de civitatis utriusque, terrenae scilicetCD, 19/ 1
infideles possumus adhibere, clarescat. De finibus enim bonorum et CD, 19/ 1
bonum et summum malum. De quibus inveniendis atque in CD, 19/ 1
Marcus Varro in libro de philosophia tam multam dogmatum CD, 19/ 1
octoginta octo perduci. Haec de Varronis libro, quantum potui CD, 19/ 1
est. Cum ergo quaeritur de sociali vita, utrum sit CD, 19/ 1
faciat quidquid facit; non de ipso summo bono quaestio CD, 19/ 1
bono quaestio est, sed de assumendo vel non assumendo CD, 19/ 1
suo. Item cum quaeritur de Academicis novis, quibus incerta CD, 19/ 1
fine sectandum sit, sed de ipsius boni veritate, quod CD, 19/ 1
Alia est igitur quaestio de finibus bonorum et malorum CD, 19/ 2
et aliae sunt quaestiones de sociali vita, de cunctatione CD, 19/ 2
quaestiones de sociali vita, de cunctatione Academicorum, de vestitu CD, 19/ 2
vita, de cunctatione Academicorum, de vestitu et victu Cynicorum CD, 19/ 2
vestitu et victu Cynicorum, de tribus vitae generibus, otioso CD, 19/ 2
nulla est, in qua de bonorum et malorum finibus CD, 19/ 2
remotis eis omnibus, quoniam de sectando summo bono nullam CD, 19/ 2
id est, viginti quattuor. De sociali quoque vita quod CD, 19/ 2
viginti quattuor fierent, duplicaverat. De his ergo duodecim nihil CD, 19/ 2
ipsas alia multa contineant? De tribus ergo sectis ei CD, 19/ 2
quod post videbimus. Interim de his tribus quomodo unam CD, 19/ 2
ipsa sunt expetenda. 3 "De tribus sectis summum hominis CD, 19/ 3
potest esse. Hoc et de memoria dixerim atque ratione CD, 19/ 3
nos familiarius angelos dicimus. De bonorum autem et e CD, 19/ 3
ad nos, qui potius de rebus ipsis iudicare debemus CD, 19/ 3
debemus, quam pro magno de hominibus quid quisque senserit CD, 19/ 3
quisque senserit scire? 4 "De summo bono et summo CD, 19/ 4
nobis, quid civitas Dei de his singulis interrogata respondeat CD, 19/ 4
interrogata respondeat ac primum de finibus bonorum malorumque quid CD, 19/ 4
est Cicero in consolatione de morte filiae, sicut potuit CD, 19/ 4
nec possumus. Quid dicam de his, qui daemonum patiuntur CD, 19/ 4
et apostolus Paulus non de hominibus imprudentibus, impatientibus, intemperantibusCD, 19/ 4
intemperantibus et iniquis, sed de his qui secundum veram CD, 19/ 4
tanto mendaciore virtute. 5 "De sociali vita, quae, cum CD, 19/ 5
unde ista Dei civitas, de qua huius operis ecce CD, 19/ 5
a periculis numquam? 6 "De errore humanorum iudiciorum, cum CD, 19/ 6
Quid ipsa iudicia hominum de hominibus, quae civitatibus in CD, 19/ 6
iudicant, qui conscientias eorum, de quibus iudicant, cernere nequeunt CD, 19/ 6
doloris plerumque superati et de se falsa confessi etiam CD, 19/ 6
sapit, clamat ad Deum: De necessitatibus meis erue me CD, 19/ 6
meis erue me! 7 "De diversitate linguarum, qua societas CD, 19/ 7
societas hominum dirimitur, et de miseria bellorum, etiam quae CD, 19/ 7
quid eis contingat mali de tantis malorum aggeribus huius CD, 19/ 8
sanatur. Cum igitur etiam de carissimorum mortibus, maxime quorum CD, 19/ 8
in utroque periclitantur. 9 "De amicitia sanctorum angelorum, quae CD, 19/ 9
10 "Quis fructus sanctis de superata huius vitae tentatione CD, 19/ 10
esse non possit. 11 "De beatitudine pacis aeternae, in CD, 19/ 11
quia ipsi civitati Dei, de qua nobis est ista CD, 19/ 11
maluimus commemorare quam pacem. De quo fine Apostolus ait CD, 19/ 11
postremo possit melius inveniri. De quo si aliquanto diutius CD, 19/ 11
propter finem civitatis huius, de qua nobis sermo est CD, 19/ 11
ad dissociandam atque excludendam de corpore animam concitantem quanta CD, 19/ 12
universitatis administratur; quia etsi de cadavere maioris animantis animaliaCD, 19/ 12
et commutentur, inveniunt. 13 "De pace universali, quae inter CD, 19/ 13
et haec amittat. 14 "De ordine ac lege sive CD, 19/ 14
sed providendi misericordia. 15 "De libertate naturali et de CD, 19/ 15
De libertate naturali et de servitute, cuius prima causa CD, 19/ 15
omnia in omnibus. 16 "De aequo iure dominandi." Quocirca CD, 19/ 16
civium, ut sit eis de rebus ad mortalem vitam CD, 19/ 17
peregrinatione pace terrena et de rebus ad mortalem hominum CD, 19/ 17
ad illam differentiam, quam de Academicis novis Varro adhibuit CD, 19/ 18
tamquam dementiam detestatur, habens de rebus, quas mente atque CD, 19/ 18
qua salva atque certa de quibusdam rebus, quas neque CD, 19/ 18
iusta reprehensione dubitamus. 19 "De habitu et moribus populi CD, 19/ 19
utitur Scipio in libris De re publica, numquam rem CD, 19/ 21
ius esse dicant, quod de iustitiae fonte manaverit, falsumque CD, 19/ 21
fortissime in eisdem ipsis De republica libris adversus iniustitiam CD, 19/ 21
dicitur esse respublica. Nam de utilitate quid dicam, cuius CD, 19/ 21
sacrificari volunt: tamen quod de iuris consensu diximus satis CD, 19/ 21
fieri, qui secundum carnem de illo semine exortus est CD, 19/ 22
oraculis deorum responsa esse de Christo." Nam in libris CD, 19/ 23
ille punitus. Viderint quid de Christo vates mendax Apollinis CD, 19/ 23
susceptores, recte dicit iudicasse de Christo, quod eum morte CD, 19/ 23
etiam bona philosophus iste de Christo, quasi oblitus illius CD, 19/ 23
Christo, quasi oblitus illius, de qua paulo ante locuti CD, 19/ 23
Christianos; et post haec: De Christo autem, inquit, interrogantibus CD, 19/ 23
possunt, ut inter se de ipso Christo Hecate atque CD, 19/ 23
et dea inter se de Christo, ille vituperando, ista CD, 19/ 23
per imitationem et inquisitionem de ipso. Inquisitio enim purgat CD, 19/ 23
eius lege eiusque Prophetis de hac re multa perquirere CD, 19/ 23
atque corruperit, testatur historia; de qua in praecedentibus libris CD, 19/ 24
communione sociatus. Quod autem de isto populo et de CD, 19/ 24
de isto populo et de ista republica dixi, hoc CD, 19/ 24
ista republica dixi, hoc de Atheniensium vel quorumcumque Graecorum CD, 19/ 24
vel quorumcumque Graecorum, hoc de Aegyptiorum, hoc de illa CD, 19/ 24
hoc de Aegyptiorum, hoc de illa priore Babylone Assyriorum CD, 19/ 24
vel magna tenuerunt, et de alia quacumque aliarum gentium CD, 19/ 24
potestatem virtutemque caelestem. 26 "De pace populi alienati a CD, 19/ 26
vita hominis Deus est, de quo dicunt sacrae litterae CD, 19/ 26
malisque communis est. 27 "De pace servientium Deo, cuius CD, 19/ 27
In his ergo temptationibus, de quibus omnibus in divinis CD, 19/ 27
et venia delictorum ac de acceptis bonis gratiarum actio CD, 19/ 27
boni, ad istos mali; de hoc iudicio, quantum Deus CD, 19/ 28
in hoc tamen libro de novissimo eius iudicio sit CD, 20/ 1
iudicio sit proprie disputandum." De die ultimi iudicii Dei CD, 20/ 1
contendant quod adhibetur testimonium de litteris sacris, aut omnino CD, 20/ 1
Ecclesia Dei veri Christum de caelo esse venturum ad CD, 20/ 1
generis initio iudicavit dimittens de paradiso et a ligno CD, 20/ 1
etiam non solum universaliter de genere daemonum atque hominum CD, 20/ 1
meritum peccatorum; sed etiam de singulorum operibus propriis, quae CD, 20/ 1
igitur in hoc libro de illis primis nec de CD, 20/ 1
de illis primis nec de istis mediis Dei iudiciis CD, 20/ 1
mediis Dei iudiciis, sed de ipso novissimo, quantum ipse CD, 20/ 1
tribuerit, disputabo, quando Christus de caelo venturus est vivos CD, 20/ 1
summa infelicitas apparebit. 2 "De varietate rerum humanarum, cui CD, 20/ 2
gaudere debuisse persuadet; exeat de iudicio non solum inultus CD, 20/ 2
in libro Ecclesiaste Salomon de his, quae in hac CD, 20/ 3
4 "Quod ad disserendum de novissimo iudicio Dei Novi CD, 20/ 4
ultimi iudicii Dei testimonia de Scripturis sanctis, quae ponere CD, 20/ 4
institui, prius eligenda sunt de libris instrumenti novi, postea CD, 20/ 4
libris instrumenti novi, postea de veteris. Quamvis enim vetera CD, 20/ 4
viro patri familias proferenti de thesauro suo nova et CD, 20/ 4
cum mortuorum resurrectione venturum. De Ninevitis enim et regina CD, 20/ 5
Austri quando ista dicebat, de mortuis sine dubio loquebatur CD, 20/ 5
Rursus alio loco, cum de hominum bonorum et malorum CD, 20/ 5
est, loqueretur, adhibuit similitudinem de tritico seminato et superseminatisCD, 20/ 5
angelos suos, et colligunt de regno eius omnia scandala CD, 20/ 5
Nescitis quia angelos iudicabimus?. De ipsis quoque iudicandis in CD, 20/ 5
fidem. Multa praetereo, quae de ultimo iudicio ita dici CD, 20/ 5
terrenae Hierusalem; quia et de illo cum loquitur, plerumque CD, 20/ 5
plerumque sic loquitur, tamquam de fine saeculi atque illo CD, 20/ 5
Matthaeum, Marcum et Lucam de hac re similiter dicta CD, 20/ 5
cuius epistolae titulus est: De fine saeculi. Proinde iam CD, 20/ 5
in Evangelio secundum Matthaeum de separatione bonorum et malorum CD, 20/ 5
vobis, quamdiu fecistis uni de his fratribus meis minimis CD, 20/ 5
vitam in semetipso. Nondum de secunda resurrectione, id est CD, 20/ 6
fine futura est, sed de prima, quae nunc est CD, 20/ 6
quam mortem mortui sunt, de quibus idem Dominus ait CD, 20/ 6
ex impietatis morte transeundo. De qua morte ait apostolus CD, 20/ 6
aeternum; ad secundam vero, de qua mox locuturus est CD, 20/ 6
iudicium cantabo tibi, Domine. De quo iudicio consequenter adiunxit CD, 20/ 6
vita possent audire et de monumentis resurgente carne procedere CD, 20/ 6
ergo duae sunt regenerationes, de quibus iam supra locutus CD, 20/ 6
non habet mortem. 7 "De duabus resurrectionibus et de CD, 20/ 7
De duabus resurrectionibus et de mille annis quid in CD, 20/ 7
scriptum sit et quid de eis rationabiliter sentiatur." De CD, 20/ 7
de eis rationabiliter sentiatur." De his duabus resurrectionibus idem CD, 20/ 7
Et vidi angelum descendentem de caelo, habentem clavem abyssi CD, 20/ 7
in huius mortalitatis aerumnas de paradisi felicitate dimissus est CD, 20/ 7
in Apocalypsi angelum descendentem de caelo, habentem clavem abyssi CD, 20/ 7
ante mundi constitutionem eruere de potestate tenebrarum et transferre CD, 20/ 7
est, aut quod remanet de sexto die, qui constat CD, 20/ 7
seduceret iam gentes. 8 "De alligatione et solutione diaboli CD, 20/ 8
electa ante mundi constitutionem, de qua dictum est: Novit CD, 20/ 8
civitatem, et descendit ignis de caelo a Deo et CD, 20/ 8
scripsit, in epistula sua de quibusdam dicit: Ex nobis CD, 20/ 8
nobiscum. Sed quid fiet de parvulis? Nimium quippe incredibile CD, 20/ 8
credendum, nec qui cadant de Ecclesia nec qui accedant CD, 20/ 8
soluti expoliatio sequeretur; quoniam de hac re dictum est CD, 20/ 8
Excepto quippe illo regno, de quo in fine dicturus CD, 20/ 9
scriba ille, qui profert de thesauro suo nova et CD, 20/ 9
suo nova et vetera, de quo supra locuti sumus CD, 20/ 9
supra locuti sumus; et de Ecclesia collecturi sunt zizania CD, 20/ 9
angelos suos, et colligent de regno eius omnia scandala CD, 20/ 9
eius omnia scandala. Numquid de regno illo, ubi nulla CD, 20/ 9
ubi nulla sunt scandala? De isto ergo regno eius CD, 20/ 9
dicit: Qui solverit unum de mandatis istis minimis et CD, 20/ 9
qui solvunt quod docent (de scribis enim et Pharisaeis CD, 20/ 9
non quae super terram; de qualibus item dicit, quod CD, 20/ 9
colligantur in fine saeculi de regno eius omnia scandala CD, 20/ 9
non quae Iesu Christi? De hoc ergo regno militiae CD, 20/ 9
sine hoste regnabitur, et de hac prima resurrectione, quae CD, 20/ 9
Non hoc putandum est de ultimo iudicio dici; sed CD, 20/ 9
enim mihi est, inquit, de his, qui foris sunt CD, 20/ 9
foris sunt, iudicare? Nonne de his qui intus sunt CD, 20/ 9
in manu sua, simul de vivis et mortuis debemus CD, 20/ 9
sed etiam zizania, quae de regno eius, quod est CD, 20/ 9
debuerunt, ad vitam scilicet de morte transeundo. Et ideo CD, 20/ 9
resurrectio, non ad vitam de monumentis procedent, sed ad CD, 20/ 9
Dei et ad vitam de morte transierit, profecto in CD, 20/ 9
Habet ergo in reliquis, de quibus superius ait: Reliqui CD, 20/ 9
mille annis; non utique de solis episcopis et presbyteris CD, 20/ 10
membra sunt unius sacerdotis; de quibus apostolus Petrus: Plebs CD, 20/ 10
aeternum secundum ordinem Melchisedech. De qua re in hoc CD, 20/ 10
non semel diximus. 11 "De Gog et Magog, quos CD, 20/ 11
mille anni, solvetur satanas de custodia sua, et exibit CD, 20/ 11
est "in apertam persecutionem de latebris erumpet odiorum". Haec CD, 20/ 11
comperimus Gog "tectum", Magog "de tecto"; tamquam domus et CD, 20/ 11
et ipse qui procedit de domo. Gentes ergo sunt CD, 20/ 11
intellegebamus inclusum, et ipse de illis quodam modo sese CD, 20/ 11
illae sint tectum, ipse de tecto. Si autem utrumque CD, 20/ 11
tegitur inimicus antiquus; et de tecto ipsae erunt, quando CD, 20/ 11
quando in apertum odium de operto erupturae sunt. Quod CD, 20/ 11
impiorum, quod descendisse ignis de caelo et eosdem comedisse CD, 20/ 12
ait: Et descendit ignis de caelo et comedit eos CD, 20/ 12
mittentur ipsi, non ignis de caelo veniet super ipsos CD, 20/ 12
autem bene intellegitur ignis de caelo de ipsa firmitate CD, 20/ 12
intellegitur ignis de caelo de ipsa firmitate sanctorum, qua CD, 20/ 12
sui, ignem appellavit descendentem de caelo eosque comedentem; neque CD, 20/ 12
mille anni, solvetur satanas de custodia sua; isto enim CD, 20/ 13
martyrio, et quae antea de corporibus exierunt, et quae CD, 20/ 13
mille anni, solvetur Satanas de custodia sua, aut non CD, 20/ 13
regnum habere sanctorum, sicut de quadringentis annis in sexto CD, 20/ 13
si quis advertat. 14 "De damnatione diaboli cum suis CD, 20/ 14
suis et per recapitulationem de resurrectione corporea omnium mortuorum CD, 20/ 14
corporea omnium mortuorum et de iudicio ultimae retributionis." Post CD, 20/ 14
illa, id est, figmentum, de quo ibi locuti sumus CD, 20/ 14
id est, antequam esset de vivis et mortuis iudicatum CD, 20/ 14
ipse ordo, commodius etiam de iudicatis mortuis, quod iam CD, 20/ 14
in Deo, et malos, de quibus dicitur: Sine mortuos CD, 20/ 15
infernus reddiderunt, quoniam vitae, de qua iam exierant, revocarunt CD, 20/ 15
potius ipsa eius praescientia de illis, quae falli non CD, 20/ 15
est, ante praecogniti. 16 "De caelo novo et terra CD, 20/ 16
malos, restat ut etiam de bonis dicat. Iam enim CD, 20/ 16
terram novam futuram legimus, de mari autem novo aliquid CD, 20/ 16
crystallo. Sed tunc non de isto fine saeculi loquebatur CD, 20/ 16
velare quod dicitur, potuit de illo mari dicere: Et CD, 20/ 16
mare iam non est, de quo supra dixerat: Et CD, 20/ 16
maris nomine figuravit. 17 "De Ecclesiae glorificatione sine fine CD, 20/ 17
Hierusalem novam vidi descendentem de caelo a Deo, aptatam CD, 20/ 17
Et audivi vocem magnam de throno dicentem: Ecce tabernaculum CD, 20/ 17
Ecce nova facio omnia. De caelo descendere ista civitas CD, 20/ 17
Dominus faciens te. Et de caelo quidem ab initio CD, 20/ 17
in Spiritu Sancto misso de caelo subinde cives eius CD, 20/ 17
eius et tam nova de Dei munere claritas apparebit CD, 20/ 17
mortalitate transibunt. Nam hoc de isto tempore accipere, quo CD, 20/ 17
tanta luce dicta sunt de saeculo futuro et de CD, 20/ 17
de saeculo futuro et de immortalitate atque aeternitate sanctorum CD, 20/ 17
18 "Quid apostolus Petrus de novissimo Dei iudicio praedicarit CD, 20/ 18
quid etiam apostolus Petrus de hoc iudicio scripserit: Venient CD, 20/ 18
erant olim et terra de aqua, et per aquam CD, 20/ 18
inhabitat. Nihil hic dixit de resurrectione mortuorum, sed sane CD, 20/ 18
resurrectione mortuorum, sed sane de perditione mundi huius satis CD, 20/ 18
Quid Apostolus Thessalonicensibus scripserit de manifestatione Antichristi, cuius tempusCD, 20/ 19
Multas evangelicas apostolicasque sententias de divino isto iudicio novissimoCD, 20/ 19
modo tenet teneat, donec de medio fiat; et tunc CD, 20/ 19
Nulli dubium est eum de Antichristo ista dixisse, diemque CD, 20/ 19
Domino Deo. Quod si de omnibus impiis merito dici CD, 20/ 19
dici potest, quanto magis de isto! Sed in quo CD, 20/ 19
modo tenet teneat, donec de medio fiat; et tunc CD, 20/ 19
tacebo. Quidam putant hoc de imperio dictum fuisse Romano CD, 20/ 19
modo tenet teneat, donec de medio fiat; non absurde CD, 20/ 19
medio fiat; non absurde de ipso Romano imperio creditur CD, 20/ 19
modo imperat imperet, donec de medio fiat", id est CD, 20/ 19
medio fiat", id est, de medio tollatur. Et tunc CD, 20/ 19
non putant dictum nisi de malis et fictis, qui CD, 20/ 19
modo tenet teneat, donec de medio fiat; hoc est CD, 20/ 19
hoc est: donec exeat de medio Ecclesiae mysterium iniquitatis CD, 20/ 19
dicit, exierunt multi haeretici de medio Ecclesiae, quos multos CD, 20/ 19
potestatem. Non enim quando de caelo ignis cecidit et CD, 20/ 19
prima ad eosdem epistola de resurrectione docuerit mortuorum." Sed CD, 20/ 20
Sed hic Apostolus tacuit de resurrectione mortuorum; ad eosdem CD, 20/ 20
inquit, ignorare vos, fratres, de dormientibus, ut non contristemini CD, 20/ 20
in tuba Dei descendet de caelo, et mortui in CD, 20/ 20
vivificabuntur; cum alio loco de ipsa loquens resurrectione corporum CD, 20/ 20
est istos, quos nondum de corporibus egressos cum veniet CD, 20/ 20
verbis Apostoli et illis de Genesi non teneri; quoniam CD, 20/ 20
idem dixit Apostolus, cum de resurrectione corporum ad Corinthios CD, 20/ 20
crediderimus in eodem raptu de mortalibus corporibus exituros et CD, 20/ 20
credamus; sed non ideo de hac re inanis est CD, 20/ 20
iam, sicut supra promisimus, de hoc iudicio Dei novissimo CD, 20/ 20
21 "Quid Isaias propheta de mortuorum resurrectione et de CD, 20/ 21
de mortuorum resurrectione et de retributione iudicii sit locutus CD, 20/ 21
excipiet". Iam porro si de bonorum resurrectione quod dictum CD, 20/ 21
tamquam quotidianis medicamentis. Item de iudicii die spem prius CD, 20/ 21
utique in fine rigabimur; de qua in praecedenti libro CD, 20/ 21
dixit hoc flumen, ut de supernis quodam modo etiam CD, 20/ 21
facta videbimus. Nam et de caelo novo ac terra CD, 20/ 21
putat interius requirendum. Haec de propheticis verbis, quae ante CD, 20/ 21
suos a contemptoribus suis? De quibus sequentia contexens: Et CD, 20/ 21
sed terrenos atque carnales, de qualibus dictum est: Qui CD, 20/ 21
usque ad ultimum iudicium, de quo nunc agimus, perducens CD, 20/ 21
pensandi sunt. Haec cum de ista, quae nunc impertitur CD, 20/ 21
dicens per Prophetam, vel de Domino dicens ipse Propheta CD, 20/ 21
sed ex potiore, praesertim de quo femina facta est CD, 20/ 21
contrarius est ille ingressus, de quo dicitur servo bono CD, 20/ 22
et nomen; semen scilicet de quo Ioannes ait: Et CD, 20/ 22
ipso manet; nomen vero de quo per hunc Isaiam CD, 20/ 22
credibilius videtur. Sed nunc de hac differentia non est CD, 20/ 22
non est temporis disputare. De iudicio namque ultimo, quo CD, 20/ 22
hoc volumen implere suscepimus; de ipsis vero praemiis et CD, 20/ 22
23 "Quid prophetaverit Daniel de persecutione Antichristi et de CD, 20/ 23
de persecutione Antichristi et de iudicio Dei regnoque sanctorum CD, 20/ 23
Dei regnoque sanctorum." Daniel de hoc ultimo iudicio sic CD, 20/ 23
accessi, inquit, ad unum de stantibus, et veritatem quaerebam CD, 20/ 23
veritatem quaerebam ab eo de omnibus his, et dixit CD, 20/ 23
ab illo, a quo de omnibus his quaesivit, tamquam CD, 20/ 23
Et quaerebam, inquit, diligenter de bestia quarta, quae erat CD, 20/ 23
pedibus suis conculcans), et de cornibus eius decem, quae CD, 20/ 23
in capite eius, et de altero, quod ascendit et CD, 20/ 23
quod ascendit et excussit de prioribus tria; cornu illud CD, 20/ 23
est locus iste simillimus de resurrectione dumtaxat corporum mortuorum CD, 20/ 23
tuo benedicentur omnes gentes. De tali autem resurrectione huic CD, 20/ 23
In psalmis Davidicis, quae de fine saeculi huius et CD, 20/ 24
Dei iudicio prophetentur." Multa de iudicio novissimo dicuntur in CD, 20/ 24
strictim. Hoc tamen quod de fine huius saeculi apertissime CD, 20/ 24
quod scriptum est, stellas de caelo esse casuras, praeter CD, 20/ 24
silva. Hoc autem quod de Psalmo commemoravi, nullum caelorum CD, 20/ 24
secernitur. Non enim dignabuntur de Petri apostoli locutione, quem CD, 20/ 24
Psalmo etiam quadragesimo nono de iudicio Dei novissimo intellegitur CD, 20/ 24
super sacrificia. Hoc nos de Domino Iesu Christo intellegimus CD, 20/ 24
Christo intellegimus, quem speramus de caelo esse venturum ad CD, 20/ 24
fuit sine voce, quemadmodum de illo per Isaiam legimus CD, 20/ 24
in Evangelio videmus impletum. De igne vero et tempestate CD, 20/ 24
cetera quae ibi proferuntur de bonorum operibus bonis et CD, 20/ 24
bonorum operibus bonis et de eorum praemiis sempiternis per CD, 20/ 24
ultimam sententiam iudicantis. 25 "De prophetia Malachielis, qua Dei CD, 20/ 25
ab aliquibus creditur (nam de illo hanc esse Hebraeorum CD, 20/ 25
Sion, et sanguinem emundabit de medio eorum spiritu iudicii CD, 20/ 25
istorum, quia sine talium de cetero permixtione victuri sunt CD, 20/ 25
ipsos? Verum ista quaestio de purgatoriis poenis, ut diligentius CD, 20/ 25
fuerit, tunc dimittantur. 26 "De sacrificiis, quae sancti offerent CD, 20/ 26
inter cetera, quae ibi de sanctorum beatitudine per allegorias CD, 20/ 26
hominibus, quando eos sua de paradiso eiecit iniquitas, eidem CD, 20/ 26
ipse est Sapientia Dei, de qua Salomon ait: Lignum CD, 20/ 26
convincat puniatque conscientiam. 27 "De separatione bonorum et malorum CD, 20/ 27
et salietis sicut vituli de vinculis relaxati; et conculcabitis CD, 20/ 27
quale numquam fuit. 28 "De lege Moysi spiritaliter intellegenda CD, 20/ 28
Moysi, crederetis et mihi; de me enim ille scripsit CD, 20/ 28
est aliud apparebit. 29 "De adventu Eliae ante iudicium CD, 20/ 29
namque igneo raptus est de rebus humanis, quod evidentissime CD, 20/ 29
sunt Scripturarum testimonia divinarum de novissimo iudicio Dei, quae CD, 20/ 30
id est iudicem Christum de caelo esse venturum, non CD, 20/ 30
enim secundum formam servi, de re futura utens praeteriti CD, 20/ 30
Psalmo legitur: Erues me de contradictionibus populi, constitues me CD, 20/ 30
quod insultaverunt; sed tamen de illorum stirpe venientes, qui CD, 20/ 30
Quis est enim alius, de quo item Deus loquitur CD, 20/ 30
nomine Iacob et Israel, de cuius semine corpus accepit CD, 20/ 30
ad eum significandum posuerunt, de cuius genere eadem servi CD, 20/ 30
terra, cum venerit ipse de caelo, de quo iam CD, 20/ 30
venerit ipse de caelo, de quo iam videmus impletum CD, 20/ 30
compleamus; quorum erit unus de malorum supplicio, alius de CD, 20/ 30
de malorum supplicio, alius de felicitate iustorum; in quibus CD, 20/ 30
infideli. LIBER XXI 1 "De ordine disputationis, qua prius CD, 21/ 1
qua prius disserendum est de perpetuo supplicio damnatorum cum CD, 21/ 1
damnatorum cum diabolo quam de aeterna felicitate sanctorum." Cum CD, 21/ 1
malui, ut postea disseram de felicitate sanctorum, quoniam utrumque CD, 21/ 1
angelos suos, et colligent de regno eius omnia scandala CD, 21/ 1
hoc ad exemplum rei, de qua quaestio est, eadem CD, 21/ 2
hoc unde scimus? Nam de corporibus quis certus est CD, 21/ 3
quod non vult anima de suo corpore patiatur. Attendunt CD, 21/ 3
mortis argumentum dolor. 4 "De naturalibus exemplis, quorum consideratio CD, 21/ 4
cocta apponeretur haec avis, de cuius pectore pulparum, quantum CD, 21/ 4
ut poma immatura maturet? De ipso igne mira quis CD, 21/ 4
miraculum calcis. Excepto eo, de quo iam satis diximus CD, 21/ 4
fervescit. Hoc miraculum si de aliquo Indico lapide legeremus CD, 21/ 4
coepiscopo meo Severo Milevitano de isto lapide comperi. Se CD, 21/ 4
viderim credidi. Quid etiam de isto magnete legerim dicam CD, 21/ 4
esse quae dicimus, ipsi de tot mirabilibus rebus, quas CD, 21/ 5
quando quidem sunt ista, de quibus similiter non potest CD, 21/ 5
numquam nudatur tegmine foliorum. De his atque aliis innumerabilibus CD, 21/ 5
ratiocinatores videlicet magni, qui de omnibus rebus, quas esse CD, 21/ 5
reddere rationem. Reddant ergo de his, quae pauca posuimus CD, 21/ 5
vultis ut ea credamus, de singulis reddite rationem"; nos CD, 21/ 5
quid ad ista respondent, de quibus ratio reddi ab CD, 21/ 5
non erunt, quoniam ratio de utrisque ab homine non CD, 21/ 5
nec ista credimus; falsa de his dicta, falsa conscripta CD, 21/ 6
dubitamus oportere nos credere. De his autem miraculorum locis CD, 21/ 6
non difficile est invenire. De isto autem fano Veneris CD, 21/ 6
lucerna illa mechanicum aliquid de lapide asbesto ars humana CD, 21/ 6
in illa lucerna Veneris de lapide asbesto ab artifice CD, 21/ 6
sibi nobilis poeta videretur, de quadam femina, quae tali CD, 21/ 6
igitur ratio redditur et de illo fonte Garamantico, ubi CD, 21/ 7
molesta tangentibus; haec et de illo alio, qui cum CD, 21/ 7
accendit exstinctam; haec et de lapide asbesto, qui cum CD, 21/ 7
non possit exstingui; haec de ceteris, quae piget retexere CD, 21/ 7
inesse videatur, alia tamen de illis non redditur ratio CD, 21/ 7
nos praeter eos, quorum de his libros legimus, non CD, 21/ 7
ita creduntur, tamquam nulla de illis sit in mea CD, 21/ 7
facile est experiri; sicut de calce, quod fervet in CD, 21/ 7
in oleo frigida est; de magnete lapide, quod nescio CD, 21/ 7
moveat et ferrum rapiat; de carne non putescente pavonis CD, 21/ 7
cum putuerit et Platonis; de palea sic frigente, ut CD, 21/ 7
ut maturescere poma compellat; de igne fulgido, quod secundum CD, 21/ 7
splendido, similiter nigrae lineae de candido imprimuntur argento, de CD, 21/ 7
de candido imprimuntur argento, de carbonibus etiam, quod accendente CD, 21/ 7
vertantur in contrarium, ut de lignis pulcherrimis taetri, fragiles CD, 21/ 7
lignis pulcherrimis taetri, fragiles de duris, imputribiles de putribilibusCD, 21/ 7
fragiles de duris, imputribiles de putribilibus fiant. Haec ipse CD, 21/ 7
libro inserere longum fuit. De his autem, quae posui CD, 21/ 7
experta, sed lecta, praeter de fonte illo, ubi faces CD, 21/ 7
et accenduntur exstinctae, et de pomis terrae Sodomorum forinsecus CD, 21/ 7
longe a Gratianopoli civitate. De fructibus autem arborum Sodomitarum CD, 21/ 7
melior et validior ratio de rebus talibus redditur, quam CD, 21/ 7
se non credere quae de humanis semper arsuris nec CD, 21/ 8
hinc reddi potest, quae de illis naturis mirabilibus reddebatur CD, 21/ 8
habemus quidem quod respondeamus de Litteris sacris, hanc ipsam CD, 21/ 8
crederent, non cum illis de poena damnatorum, quae futura CD, 21/ 8
futura est, operosius ageremus): de litteris eorum, qui doctissimi CD, 21/ 8
libris, quorum inscriptio est: De gente populi Romani, quod CD, 21/ 8
attendamus, quod ad rem, de qua agimus, pertinet. Quid CD, 21/ 8
quos velut inerrabili computatione de praeteritis ac futuris astrorum CD, 21/ 8
sunt dicere, hoc, quod de Lucifero contigit, nec antea CD, 21/ 8
modo commemoravimus. Quod vero de Lucifero Varro scripsit, non CD, 21/ 8
fuisse concessum. Non ergo de notitia naturarum caliginem sibi CD, 21/ 8
Haec postea quam tacta de caelo est, sicut illorum CD, 21/ 8
facturus sit Deus, quae de corporibus hominum se praenuntiavit CD, 21/ 8
docuisse me existimo, decerpendo de Scripturis sanctis et novis CD, 21/ 8
huic operi iudicavi. 9 "De gehenna et aeternarum qualitate CD, 21/ 9
qualitate paenarum." Quod igitur de sempiterno supplicio damnatorum per CD, 21/ 9
ignis non exstinguitur. Similiter de pede: Bonum est tibi CD, 21/ 9
Non aliter ait et de oculo: Bonum est tibi CD, 21/ 9
daemones adseverat, non est de hac re aut laborandum CD, 21/ 10
infundi, qualis digitus Lazari de quo id sibi fieri CD, 21/ 10
eum in sempiternum auferunt de societate viventium? Quod est CD, 21/ 11
viventium? Quod est autem de ista civitate mortali homines CD, 21/ 11
primae mortis, hoc est de illa civitate immortali homines CD, 21/ 11
re proprie possit accipi, de qua Dominus cum hoc CD, 21/ 11
diceret loquebatur, id est de iudiciis et condemnationibus. Proinde CD, 21/ 11
quod iustum est. 12 "De magnitudine praevaricationis primae, ob CD, 21/ 12
sententia, ubi, cum dixisset de terrenis corporibus moribundisque membris CD, 21/ 13
iam supra diximus. 14 "De paenis temporalibus istius vitae CD, 21/ 14
Adam a die exitus de ventre matris eorum usque CD, 21/ 14
passione ingravescente et animam de corpore excludente finierint. 15 CD, 21/ 14
gratiae Dei eruentis nos de profunditate veteris mali ad CD, 21/ 15
Adam a die exitus de ventre matris eorum usque CD, 21/ 15
atque intellegamus hanc vitam de peccato illo nimis nefario CD, 21/ 15
in spe et proficientes de die in diem spiritu CD, 21/ 15
aequali molestia sentiatur. 17 "De his, qui putant nullorum CD, 21/ 17
videtur sentire clementius. 18 "De his, qui novissimo iudicio CD, 21/ 18
humanum genus. Dicunt enim de malis et infidelibus hominibus CD, 21/ 18
tempore cruciari et postea de malis omnibus erui, sed CD, 21/ 18
eius satellitibus pollicentur. 19 "De his, qui impunitatem omnium CD, 21/ 19
Hic est panis qui de caelo descendit, ut, si CD, 21/ 19
sum panis vivus, qui de caelo descendi. Si quis CD, 21/ 19
vitam aeternam quandocumque perduci. "De his, qui non omnibus CD, 21/ 20
ipso eius corpore constituti, de quo dicit Apostolus: Unus CD, 21/ 20
diuturnitatem magnitudinemque poenarum. 21 "De his, qui eos, qui CD, 21/ 21
videlicet salvandis merito fundamenti, de quo ait Apostolus: Fundamentum CD, 21/ 21
iudicio punientur mali. 22 "De his, qui putant ea CD, 21/ 22
Apostolus, paenitentiam et resipiscant de diaboli laqueis, a quo CD, 21/ 24
ipsius voluntatem? Denique si de aliquibus ita certa esset CD, 21/ 24
pro ipso. Sed quia de nullo certa est, orat CD, 21/ 24
mittantur aeternum. Neque enim de quibusdam veraciter diceretur, quod CD, 21/ 24
praesumptionis persuasionem facere, ut de ipsa quoque vita vel CD, 21/ 24
miserationes suas? ut opinetur de hominibus bonis veram, de CD, 21/ 24
de hominibus bonis veram, de malis falsam, aut de CD, 21/ 24
de malis falsam, aut de bonis hominibus et malis CD, 21/ 24
et malis angelis veram, de malis autem hominibus falsam CD, 21/ 24
sit dictum. Nam cum de Iudaeis postea credituris Apostolus CD, 21/ 24
misereatur. Quos omnes, nisi de quibus loquebatur, tamquam dicens CD, 21/ 24
in infidelitate conclusit, ut de amaritudine infidelitatis suae paenitendo CD, 21/ 24
Hic est panis qui de caelo descendit, ut, si CD, 21/ 25
sum panis vivus, qui de caelo descendi; si quis CD, 21/ 25
scilicet eius corpore constituti; de quo corpore ait Apostolus CD, 21/ 25
corporis sacramentum fideles communicantes de altari sumere consuerunt, ipseCD, 21/ 25
haereses impias condiderunt exeuntes de catholica Ecclesia et facti CD, 21/ 25
aliquid aliud eorum agendo, de quibus ait:Quoniam qui CD, 21/ 25
Et quis est, inquiunt, de quo dicit apostolus Paulus CD, 21/ 26
fundamento Christum. Quod ut de ipsa similitudine quantocius advertamus CD, 21/ 26
loco isto voluerimus accipere, de quo Dominus dicet sinistris CD, 21/ 26
Sed in illum ignem, de quo dictum est: Sic CD, 21/ 26
igne utrique probandi sunt, de quo dictum est: Dies CD, 21/ 26
mors ipsa carnis, quae de primi peccati perpetratione concepta CD, 21/ 26
ille probet utraque et de aliis gaudium, de aliis CD, 21/ 26
et de aliis gaudium, de aliis inferat damnum, neutros CD, 21/ 26
Salvatore non poterit, qui de hac re apertissime loquens CD, 21/ 26
ob aliud existimant Christum de solo dilectu atque neglectu CD, 21/ 27
sint pro peccatis elemosynae, de quibus etiam Christi praecursor CD, 21/ 27
ne adicias iterum et de praeteritis deprecare, ut tibi CD, 21/ 27
faciendae sunt, ut, cum de praeteritis peccatis deprecamur, exaudiamur CD, 21/ 27
vester peccata vestra, ut de hac oratione confisi securi CD, 21/ 27
sacerdotes hoc ipsum Deus de sacrificiis admonuit, quae iussit CD, 21/ 27
quibus amici facti sunt de mammona iniquitatis, ut tales CD, 21/ 27
quoniam obsecutus est sanctis de mammona iniquitatis, id est CD, 21/ 27
mammona iniquitatis, id est de pecunia vel divitiis, quae CD, 21/ 27
ait: Facite vobis amicos de mammona iniquitatis, ut et CD, 21/ 27
liberari, quos amicos sibi de mammona iniquitatis elemosynarum largitate CD, 21/ 27
vigilantius adhibetur et faciendi de mammona iniquitatis sanctos amicos CD, 21/ 27
remaneant, qui erui iam de poenis illorum intercessione non CD, 21/ 27
terminamus. LIBER XII 1 "De conditione angelorum et hominum CD, 22/ 1
totius operis ultimus disputationem de civitatis Dei aeterna beatitudine CD, 22/ 1
melius esse iudicans etiam de malis bene facere quam CD, 22/ 1
bono permanentibus ceteris, ut de sua sine fine permansione CD, 22/ 1
simul praevidens, quid boni de malo eius esset ipse CD, 22/ 1
esset ipse facturus); qui de mortali progenie merito iusteque CD, 22/ 1
et uberiore laetetur. 2 "De aeterna Dei et incommutabili CD, 22/ 2
cordibus oboedientium mandatis eius, de qua dicit Apostolus: Deus CD, 22/ 2
tunc ut cognosceretur effecit. De his locutionum modis iam CD, 22/ 2
voluntate, tunc erit. 3 "De promissione aeternae beatitudinis sanctorum CD, 22/ 3
dicere quod in tertio De re publica libro a CD, 22/ 4
non poterit sustinere, cum de re sentiat et vivat CD, 22/ 4
et corpora copulare. 5 "De resurrectione carnis, quam quidam CD, 22/ 5
annos incolumem constitisse, sudaria de corporibus eorum ablata sanandis CD, 22/ 5
credatur unum incredibile, quod de carnis resurrectione atque in CD, 22/ 5
hoc loco illud, quod de Romuli credita divinitate Tullius CD, 22/ 6
cernimus. Et paulo post de eodem Romulo ita loquitur CD, 22/ 6
ne civitatem, cui serviebant, de conditore eius offenderent, aliter CD, 22/ 6
unde amaret illa et de amato iam libenter etiam CD, 22/ 6
sed iam demonstrantur impletae; de Romulo autem, quia condidit CD, 22/ 6
Ciceronis tertio, nisi fallor, De re publica disputari nullum CD, 22/ 6
Sed valde ridiculum est de Romuli falsa divinitate, cum CD, 22/ 7
Romuli falsa divinitate, cum de Christo loquimur, facere mentionem CD, 22/ 7
furore, sequeretur fide. 8 "De miraculis, quae ut mundus CD, 22/ 8
aspeximus nostris? Venientes enim de transmarinis me et fratrem CD, 22/ 8
recordantes mirabilia operum Dei de hac re saepe collocuti CD, 22/ 8
Carthagine Innocentia, religiosissima femina, de primariis ipsius civitatis, inCD, 22/ 8
nihil habuisset in corpore, de fonte regenerationis ascendit. Quis CD, 22/ 8
a talibus prius audierimus, de quorum fide dubitare non CD, 22/ 8
amico suo terram sanctam de Hierosolymis adlatam, ubi sepultus CD, 22/ 8
infestatione purgata est, quid de illa terra fieret, cogitabat CD, 22/ 8
sunt illic et alii, de quibus dicere longum est CD, 22/ 8
opitulatione memorati martyris, cum de memoria eius reportata esset CD, 22/ 8
affectu; deinde abscedens aliquid de altari florum, quod occurrit CD, 22/ 8
attulerat, cum ecce pueri de domo cucurrerunt, qui ei CD, 22/ 8
colligi poterunt, sed tantum de quibus libelli dati sunt CD, 22/ 8
est, non datis libellis de his, quae mirabiliter facta CD, 22/ 8
salutis quodam modo pignus de tanto miraculo se accepisse CD, 22/ 8
sunt mares, tres feminae) de Caesarea Cappadociae, suorum civium CD, 22/ 8
gradibus exedrae, in qua de superiore loquebar loco, feci CD, 22/ 8
haec recitato eorum libello de conspectu populi eos abire CD, 22/ 8
eos abire praecepi, et de tota ipsa causa aliquanto CD, 22/ 8
me disputante voces aliae de memoria martyris novae gratulationis CD, 22/ 8
concurrere. Illa enim, ubi de gradibus descendit in quibus CD, 22/ 8
eramus, adducentes eam sanam de martyris loco. Tum vero CD, 22/ 8
11 "Contra Platonicos, qui de naturalibus elementorum ponderibus argumentanturCD, 22/ 11
Dominus quoniam vanae sunt, de ponderibus elementorum argumentantur; quoniamCD, 22/ 11
Cur ergo non saltem de secundo, id est de CD, 22/ 11
de secundo, id est de aquis, sed de elemento CD, 22/ 11
est de aquis, sed de elemento tertio terrenum animal CD, 22/ 11
Vestalem virginem, cum periclitaretur de stupro falsa suspicione, cribrum CD, 22/ 11
suspicione, cribrum implesse aqua de Tiberi et ad suos CD, 22/ 11
terra; quando quidem et de lignis et de lapidibus CD, 22/ 11
et de lignis et de lapidibus nascitur, quae sunt CD, 22/ 11
calumnias infidelium, quibus Christianos de credita carnis resurrectione irridentCD, 22/ 12
sed effusi, eamdem quaestionem de parvulis versant, unde illis CD, 22/ 12
atque longissimi, non solum de parvulis, sed de plurimis CD, 22/ 12
solum de parvulis, sed de plurimis quaerunt, unde illis CD, 22/ 12
futurus: "Multis erit, inquiunt, de magnitudine et longitudine detrahendum CD, 22/ 12
vestri non peribit, si de ipsa corporis quantitate tam CD, 22/ 12
multum peribit?" Quamvis et de ipsis capillis possit inquiri CD, 22/ 12
deformitatem? Nam hoc et de unguibus videtur necessario secuturum CD, 22/ 12
capillus capitis non peribit? De macie quoque vel pinguedine CD, 22/ 12
alicubi perdendumr, quod fuit. De ipsis etiam corruptionibus et CD, 22/ 12
hominis dixerimus, responsionem nostram de locis vulnerum, cum quibus CD, 22/ 12
mortuorum, si non eximuntur de numero mortuorum. Aut enim CD, 22/ 13
uteris matrum. Sed utrumlibet de his quisque sentiat, quod CD, 22/ 13
his quisque sentiat, quod de iam natis infantibus dixerimus CD, 22/ 13
infantibus dixerimus, hoc etiam de illis intellegendum est, si CD, 22/ 13
aetatis accessu." Quid ergo de infantibus dicturi sumus, nisi CD, 22/ 14
utique, qui creavit cuncta de nihilo, quomodo deesse posset CD, 22/ 14
maiora corpora redigenda, peribit de multorum corporibus plurimum, cum CD, 22/ 15
illud, quod commemoravit Apostolus de mensura aetatis plenitudinis Christi CD, 22/ 15
compleatur, aut, si hoc de resurrectione corporum dictum est CD, 22/ 15
in exordio generis humani de latere viri dormientis costa CD, 22/ 17
sicut vir; sed ut de viro fieret, unitas commendata CD, 22/ 17
locus esset, ut diceret: "De qua enim me interrogatis CD, 22/ 17
ibi non facient. 18 "De viro perfecto, id est CD, 22/ 18
unum corpus multi sumus. De cuius corporis aedificatione et CD, 22/ 18
est utique mensura plenitudinis, de qua dictum est: In CD, 22/ 18
commemoravit loco, ubi ait de Christo: Et ipsum dedit CD, 22/ 18
quantitas." Quid iam respondeam de capillis atque unguibus? Semel CD, 22/ 19
ita nihil periturum esse de corpore, ut deforme nihil CD, 22/ 19
forma turpetur. Velut si de limo vas fieret, quod CD, 22/ 19
eumdem limum redactum totum de toto iterum fieret, non CD, 22/ 19
vestri non peribit, non de longitudine, sed de numero CD, 22/ 19
non de longitudine, sed de numero capillorum dictum multo CD, 22/ 19
parilitate partium congruebat, non de toto, unde fecerat, amputare CD, 22/ 19
nec minuat quantitatem; quid de omnipotenti Artifice sentiendum est CD, 22/ 19
aetate, certe felicitate. 21 "De novitate corporis spiritalis, in CD, 22/ 21
mutabitur." Restituetur ergo quidquid de corporibus vivis vel post CD, 22/ 21
vivis vel post mortem de cadaveribus periit, et simul CD, 22/ 21
temerarium sit omne, quod de illa profertur, eloquium. Verumtamen CD, 22/ 21
non est tacendum et de intimis ardentis sancti amoris CD, 22/ 21
dilexi decorem domus tuae; de donis eius, quae in CD, 22/ 21
quis poterit explicare? 22 "De miseriis ac malis, quibus CD, 22/ 22
non venit et tamen de vita ista hominum non CD, 22/ 22
non inopinatis subiacens casibus? De foro quidam rediens domum CD, 22/ 22
Quid videtur sedente securius? De sella, in qua sedebat CD, 22/ 22
agrorum fructibus! Solent tamen de frumentis tandem collectis et CD, 22/ 22
fluvius improvisus fugientibus hominibus de horreis eiecit atque abstulit CD, 22/ 22
desideranda felicitas. Iam vero de ipso corpore tot exsistunt CD, 22/ 22
dicunt esse maiorem. 23 "De his, quae praeter illa CD, 22/ 23
conscientia fatigetur, ne temeraria de alio suspicio nos nostra CD, 22/ 23
nostra decipiat, ne aliena de nobis falsa nos frangat CD, 22/ 23
laborum periculorumque plenissimo vel de viribus nostris speretur facienda CD, 22/ 23
tribuatur, sed eius gratiae, de quo ait Apostolus: Gratias CD, 22/ 23
in quo periclitamur et de quo nos victoria novissima CD, 22/ 23
probamus esse damnatam. 24 "De bonis, quibus etiam hanc CD, 22/ 24
praesentem pertinet intentionem nostram, de malis, quorum unum de CD, 22/ 24
de malis, quorum unum de nostra venit audacia, id CD, 22/ 24
id est peccatum, alterum de iudicio Dei, id est CD, 22/ 24
iam satis diximus. Nunc de bonis Dei, quae ipsi CD, 22/ 24
peccato vitiatam supplicioque damnatam de bonitatis eius quodam veluti CD, 22/ 24
Sicut ergo ait Apostolus de institutione spiritali, qua homo CD, 22/ 24
sufficiat? Loquimur enim nunc de natura mentis humanae, qua CD, 22/ 24
vita mortalis ornatur, non de fide atque itinere veritatis CD, 22/ 24
peccatum in homine primo, de quo ceteri exorti sunt CD, 22/ 24
esset addisceret: numeros tamen de quibus loquor, quibus coaptatio CD, 22/ 24
tanta perferre? Unde Apostolus de ipsis in illud regnum CD, 22/ 24
labore, ubi Dei sapientia de ipso suo fonte potabitur CD, 22/ 24
carnali corruptione substantiam. 25 "De pervicacia quorumdam, qui resurrectionemCD, 22/ 25
mundus credit, impugnant." Verum de animi bonis, quibus post CD, 22/ 25
nobis dissentiunt philosophi nobiles: de carnis resurrectione contendunt, hancCD, 22/ 25
atque indignum Deo? Sed de omnipotentia eius, qua tot CD, 22/ 25
quod est corporis malum. De ordine elementorum iam disputavimus CD, 22/ 25
ordine elementorum iam disputavimus; de aliis hominum coniecturis satis CD, 22/ 25
corpore incorruptibili facilitas motus, de praesentis bonae valetudinis temperamentoCD, 22/ 25
ulla morte deponant. 27 "De contrariis definitionibus Platonis atque CD, 22/ 27
aliquid simile nobis etiam de mortuorum resurrectione sensisse. Quod CD, 22/ 28
sic tangit in libris De republica Tullius, ut eum CD, 22/ 28
in libris, quos conscripsit de gente populi Romani, cuius CD, 22/ 28
vivant, adsumant etiam hoc de Varrone, ut ad eadem CD, 22/ 28
apud eos tota quaestio de carnis in aeternum resurrectione CD, 22/ 28
aeternum resurrectione solvetur. 29 "De qualitate visionis, qua in CD, 22/ 29
dicti sunt, quia eruti de potestate tenebrarum et accepto CD, 22/ 29
erit sancta atque dulcissima, de qua iam tot libros CD, 22/ 29
Videte ne contemnatis unum de pusillis istis. Dico enim CD, 22/ 29
nobis visio ista servatur, de qua et Ioannes apostolus CD, 22/ 29
enim erit perfectum illud, de quo loquens Apostolus: Ex CD, 22/ 29
quando conversus est vir de curru in obviam tibi CD, 22/ 29
quando reversus est homo de curru suo in occursum CD, 22/ 29
prohibeat oculum cordis intellegi, de quibus oculis ait Apostolus CD, 22/ 29
in eamdem imaginem transformamur, de gloria in gloriam, tamquam CD, 22/ 29
nescimus quantos habebit accessus (de re quippe inexperta loquimur CD, 22/ 29
possit addiscere? Deinde quod de propheta Elisaeo paulo ante CD, 22/ 29
unicuique a Deo. 30 "De aeterna felicitate civitatis Dei CD, 22/ 30
Dei. Omnes quippe illi, de quibus iam sum locutus CD, 22/ 30
ita ut penitus deleantur de sensibus eorum. Ea tamen CD, 22/ 30
tribuerimus, servilia erunt, cum de sabbato dicatur: Omne opus CD, 22/ 30
ipso Deo faciet requiescere. De istis porro aetatibus singulis CD, 22/ 30